________________
७८५
मनुयोगचन्द्रिका टीका सूत्र १६१ पञ्चमसंयोगनिरूपणम् पष्ठति द्वौ भनौ त्रिकसंयोगे, औदयिकौपशमिक क्षायोपशमिकपारिणामिक भाव चतुष्टयनिष्पन्नरूपस्वतीयः, औदयिकक्षायिकक्षायोपशमिकपारिणामिकभावचतुष्टय निष्पन्नरूपश्चतुर्थश्चेति द्वौ भङ्गौ चतुष्कसंयोगे, भावपञ्चकरूप एको भङ्गः पञ्चक संयोगे। इत्येवमेते षड्भङ्गाः सम्भाव्यत्वेन बोध्याः। इतोऽपरेविंशतिभङ्गास्तु संभाव्यत्वरहिता अपि योगपदर्शनार्थमेव मोक्ताः। षण्णामसूत्रे ये द्विकसंयोगपारिणामिक, इन दो भावों के संयोग से निष्पन्न हुभा जो इस नाम का नौवां भंग है वह, तथा त्रिक संयोग में औदयिक, क्षायिक और पारिणामिक, इन तीन भावों के संयोग से निष्पन्न हुआ इस नाम का पांचवां-भंग और औदयिक, क्षायोपशमिक एवं पारिणामिक, इन तीन भावों के संयोग से निष्पन्न हुआ इस नामका छठा भंग, तथा चतष्क संयोग में औदयिक, औपशमिक क्षायोपशमिक और पारिणामिक इन चार भावों के संयोग से निष्पन्न हुआ इस नाम का तृतीय भंग, और
औदयिक क्षायिक, क्षायोपशमिक एवं पारिणामिक इन चार भावों के संयोग से निष्पन्न हुआ इस नाम का चौथा भंग तथा पांचो भावों के संयोग से निष्पन्न हुआ एक इस नाम का भंग ये छह भंग जीवों में वास्तविकरूप से पाये जाते हैं और इनसे अतिरिक्त जो २० भंग; वे वास्तविक रूप से-नहीं पाये जोते हैं। ऐसा, जानना चाहिये। २० भंग जब कि भव्यत्व रहित है तो फिर ये क्यों कहे गये हैं ? तो इस થયેલ જે આ નવમ ભંગ છે તે તેમજ વિકસંગમાં ઔદયિક ક્ષાયિક અને પરિણામિક આ ત્રણ ભાના સંગથી નિષ્પન્ન થયેલ આ નામને પાંચમે ભંગ અને ઔદયિક, લાપશમિક અને પરિણામિક એ ત્રણ ભાના સંયોગથી નિષ્પન્ન થયેલ છેઠે ભંગ તેમજ ચતુષ્ક સંયોગમાં ઔદ. યિક, ઔપથમિક, ક્ષાપશમિક અને પાણિમિક આ ચાર ભાવોના સંયેગથી નિષ્પન્ન થયેલ આ નામનો ત્રીજો ભંગ અને ઔદયિક, ક્ષાયિક, લાપશમિક અને પરિણામિક આ ચાર ભાના સગથી નિષ્પન્ન થયેલ આ નામે ચોથો ભંગ તથા પાંચ ભાના સંગથી નિષ્પન્ન થયેલ એક આ નામ ભંગ એ છ અંગે જેમાં વાસ્તવિક રૂપે મળે છે અને એમના સિવાય જે ૨૦ ભંગ છે. તે વાસ્તવિક રૂપે પ્રાપ્ત થતા નથી આમ સમજવું જોઈએ ૨૦ ભંગ જ્યારે ભવ્યત્વ રહિત છે તે પછી એમનું કથન શા માટે કરવામાં આવ્યું છે ? આ શંકાનું નિરાકરણ આ પ્રમાણે છે કે આ ૨૦
भ० ९९
