Page Text
________________
अनुयोगचन्द्रिका टीका सूत्र ९० अल्पबहुत्त्वद्वारनिरूपणम् ३८९ द्रव्यार्थतया विशेषाधिकानि। आनुपूर्वीद्रव्याणि द्रव्यार्थतया असंख्येयगुणानि । प्रदेशार्थतया सर्वस्तोकानि नैगमव्यवहारयोः अनानुपूर्वीद्रमणि अप्रदेशार्थतया
उत्तर- ( गोयमा दवट्ठयाए गमववहाराणं अवत्तवगव्वाई सम्वत्थोवाइं ) हे गौतम ! द्रयार्थता की अपेक्षा से नैगम व्यवहारनय संमते अवक्तव्यक द्रव्य सर्वस्नोक हैं-अनानुपूर्वी द्रव्यों से भी अल्प हैं। (अणाणुपुवी दवाई दवट्टयाए विसेसाहियाई ) तथा अनानु. पूर्वी द्रव्य द्रव्यार्थता की अपेक्षा से विसेषाधिक हैं-अवक्तव्यक द्रव्यों से कुछ अधिक हैं । विसेषाधिकना इनमें वस्तुस्थिति के स्वभाव से है । "तदुक्तम्" इन परमाणु पुद्गलों के और विप्रदेशी स्कंधों के बीच में कौन किससे अधिक है ? गौतम ! द्विप्रदेशिक स्कंधों से परमाणु पुद्गल. अधिक हैं । इस कथन के अनुसार अवक्तव्यक द्रव्यों की अपेक्षा पर. माणुरूप पुद्गल अधिक प्रमाणिन होते हैं । (दबट्टयाए आणुपुत्री दया. इं असंखेज्जगुणाई) तथा द्रव्यार्थता की अपेक्षा से आनुपूर्वीद्रव्य असं. ख्यात गुणित हैं । तात्पर्य कहने का यह है कि जो अनानुपूर्वी द्रव्य हैं उनमें परमाणुरूप एक एक ही स्थान लभ्य है, एवं जो अवक्तव्यक द्रव्य हैं उनमें भी द्विप्रदेशी स्कंध रूप एक एक स्थान ही लभ्य हैं परन्तु जो
उत्तर-(गोयमा ! ) 3 गौतम ! (दव्वदयाए गमववहाराण' अवत्तव्यगदव्वाइ सव्वत्थे वाई) द्रल्या तानी अपेक्षा नैगम भने व्य१७२ नय. સંમત અવક્તવ્યક દ્રવ્ય સૌથી અલ્પ છે એટલે કે અનાનુપૂવી દ્રવ્યોથી પણ તે ५८५प्रभाभा अय छे. (अणाणुपुत्रीदव्वाई, दबदयाए विसे साहियाई) તથા કથાર્થતાની અપેક્ષાએ અવકતવ્યક દ્રવ્ય કરતાં અનાનુપૂર્વા દ્રવ્ય વિશેષાધિક છે. તેમાં આ વિશેષાધિકતા વસ્તુસ્થિતિના સ્વભાવની અપેક્ષાએ समावी. “ तदुक्तम् " Bघु ५५ छ , “ 8 सपन्। ५२मा पुराना અને દ્વિદેશી કંધે, આ બન્નેમાંથી કે કોના કરતાં અધિક છે? ઉત્તરહે ગૌતમ! દ્વિપદેશીક સ્કન્ધ કરતાં પરમાણુ પુદગલો અષિક હોય છે.” આ કથન અનુસાર ઢિપ્રદેશી કં રૂપ અવક્તવ્યક દ્રવ્ય કરતાં પરમાણુ પુદ્ગલ રૂપ અનાનુપૂર્વી દ્રવ્ય અધિક છે, એ વાત પ્રમાણિત થાય છે. (दट्टयाए आणुपुत्वीदव्वाई' असंखेज्जगुणाई) तथा यातानी अपेक्षा આનુપૂવ દૂબે, અનાનુપૂર્વી કો કરતાં અસંખ્યાત ગણાં છે. આ કથનનું સ્પષ્ટીકરણ નીચે પ્રમાણે છે જે અનાનુપૂર્વી દ્રવ્ય છે તેમાં પરમાણુ રૂ૫ એક એક સ્થાન જ લભ્ય હોય છે, અને જે અવકતવ્યક વે છે તેમાં પણ દ્વિદેશી કંધ રૂપ એક એક જ સ્થાન લભ્ય હોય છે. પરંતુ જે
| SR No. | 040003 |
| Book Title | Anuyogdwar Sutra Part 01 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Kanhaiyalal Maharaj |
| Publisher | A B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti |
| Publication Year | 1967 |
| Total Pages | 861 |
| Language | Sanskrit, Gujarati |
| Classification | Book_Devnagari, Book_Gujarati, & agam_anuyogdwar |
| File Size | 249 MB |