Page Text
________________
अनुयोगचन्द्रिका टीका सूत्र ७९ भङ्गोपदर्शननिरूपणम् ३३१ माणुपुद्गला अनानुपूर्वी परमाणुपुद्गललक्षणोऽर्थः अनानुपूर्वीयुच्यते, इति द्वितीयो भङ्गः। द्विप्रदेशिकः अबक्तपकम् -द्विपदेशिकस्कन्धलक्षणोऽर्थोऽवक्तव्यकमुच्यते । इति तृतीयो भङ्गः३। एकवचनपक्षे त्रयो भङ्गा उक्ताः ३। एवं बहवस्त्रिप्रदेशिकस्कन्धः लक्षणा अर्था आनुपूर्व्यः, वहवः परमाणुपुद्गरूपा अर्था अनानुपूर्व्यः बहवो द्विप्रदेशिकस्कन्धरूपा अर्था अवक्तव्यकानि। इति बहुवचनपक्षे त्रयो भङ्गाः६ । इत्थमसंयोगपक्षे षण्णां भङ्गानामर्थकथनं बोध्यम् । एवं संयोगपक्षे प्रथमद्विकयह प्रथम भंग बनता है। परमाणुपुद्गल अनानुपूर्जी अर्थान परमाणु पुद्गल रूप अर्थ अनानुपूर्वी कहलाता है-हमलिये पुद्गल परमाणु अर्थ से अनानुपूर्वो यह द्वितीय भंग बनना है । द्विप्रदेशिक स्कंध अवक्तव्यक इस शब्द का वाच्यार्य है-अर्थात् द्विप्रदेशवाला पदार्थ अवक्तव्यक इस नाम से कहा जाता है इसलिये वह अवतरक कहलाता है । यह तीसराभंग है ये ३भग एक वचन पक्ष मे कहे हैं । ( अहवा तिप्प. एसिया आणुपुवीभो १, परमाणुपोग्गला अगाणुपुथ्वीओ२, दुप्पएसिया अवत्तव्चयाई३,) इसी प्रकार बहुत त्रिप्रदेशिक स्कंधरूप पदार्थ आनुपूर्वीयों हैं । बहुत १ परमाणु पुद्गल रूप पदार्थ अनानुपूर्वीयां हैं। बहुतद्विप्रदेश क स्कन्ध रूप पदार्थ बहुत अवक्तव्यक है । इस प्रकार बहुवचन पक्षमें ये ३ तीन भंग हैं । इस प्रकार से असंयोग पक्ष में उक्त ६ भंगोका यह अर्थ અનાનુપૂર્વી રૂપ છે–એટલે કે પરમાણુ પુદ્ગલ રૂપ અર્થ (પદાર્થ) ને અનાનુપવી કહે છે. તેથી પુદ્ગલપરમાણુ રૂપ પદાર્થથી “અનાનુપૂવી” આ નામને બીજો ભંગ (ભાગો) બને છે દ્ધિપ્રદેશિક સ્કંધ “અવકતવ્યક” રૂપ શબ્દને વાર્થ છે. (દ્ધિપ્રદેશિક સકંધ આનુપૂર્વી રૂપે પણ ૦૨કત થઈ શકતું નથી અને અનાનુપૂવ ફરે પણ વ્યકત થઈ શકતું નથી, તે કારણે તેને અવક્તવ્યક કહ્યો છે, એટલે કે દ્વિપદેશિક ધને “અવક્તવ્યક” આ નામે ઓળખવામાં આવે છે, તે કારણે તેને “અવકતવ્ય” આ નામના ત્રીજા ભંગરૂપ ગણાવ્યું છે આ ત્રણે ભંગ એકવચનાત પદની અપેક્ષાએ બનાવવામાં આવ્યા છે.
(अहवा-तिप्पएसिया आणुपुबीओ १, परमाणुपोग्गला अणाणुपुवीओ २. दुप्पएसिया अवत्तव्ययाई ३,) मे प्रमाणे घर। विपशि: २१५ ३५ पहाय આનુપૂર્વીઓ રૂ૫ છે, અને ઘણું પરમાણુ યુગલ રૂપ પદાર્થો અનાનુપ વિએ રૂપ છે, અને ઘણું દ્વિદેશિક ધ પદાર્થો ઘણું અવકતવ્ય રૂપ છે. આ રીતે બહુવચન પક્ષમાં આ ત્રણ ભાગ બને છે. આ પ્રકારનું અસંગ પક્ષમાં ભાંગાબેનું કથન સમજવું એટલે કે અસરગી કુલ ૬ ભાંગા અને
| SR No. | 040003 |
| Book Title | Anuyogdwar Sutra Part 01 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Kanhaiyalal Maharaj |
| Publisher | A B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti |
| Publication Year | 1967 |
| Total Pages | 861 |
| Language | Sanskrit, Gujarati |
| Classification | Book_Devnagari, Book_Gujarati, & agam_anuyogdwar |
| File Size | 249 MB |