________________
१०२
अनुयोगद्वार
"
-
सम्प्रति नयभेदेन द्रव्यावश्यकभेदा उच्यन्ते —
मूलम् - नेगमस्स णं एगो अणुवउत्तो आगमओ एगं दव्वावस्वयं, दोग्णि अणुवउत्ता आगमओ दोणि दव्वावस्तयाई, तिष्णि अणुवउत्ता आगमओ तिग्णि दव्वावस्सयाई, एवं जावइया अणुवउत्ता आगमओ तावइवाई दवावस्याई । एवमेव वत्रहारस्सवि । संगहस्त णं एगो वा अणेगे वा अणुवउत्तो वा अणुवत्ता वा दव्ववस्तयं दव्वावस्याणि वा से एगे दव्वावस्सए । उज्जसुयस्स एगो अणुवत्तो आगमओ एवं दव्वावस्सयं पुहुत्तं नेच्छइ । तिन्हं सहनयाणं जाणए अगुवउत्त अवत्थु कम्ही ? जइ जाणए अणुवउत्ते न भवइ, जइ अणुत्रउसे जाणए ण भवइ तम्हा णत्थि आगमओ दव्वावस्यं । से तं आगमओ दच्चावस्तयं ॥ सू० १५ ॥ अधिक अक्षर आदि करके सूत्र के उच्चारण में दोष आते हैं । इनके ऊपर भी दृष्टान्त है जिन्हें यहां शास्त्र के विस्तार के भय से नहीं लिखा है । भावार्थ-संक्षेप में आगम की अपेक्षा लेकर द्रव्यापक का स्वरूप सूत्रकार के अभिप्रायानुसार इस प्रकार जानना चाहिये जिन साधुने आवयश्क सूत्र को सविधि अच्छी तरह से सीख लिया है - गुण के अनुसार उसका अध्ययन कर लिया है - परन्तु उसमें उपयोग से वह रहित है - ऐसी स्थिति में वह साधु का आगम द्रव्यावश्यकरूप है | |सूत्र १४॥
ઉચ્ચારણ કરવામાં પણ દેષ રહેલા છે. તેનું પ્રતિપાદન કરતું એક દૃષ્ટાન્ત આપી શકાય એમ છે, પણ શાસ્ત્રના વિસ્તાર થઇજવાના ભયથી અહીં તે દૃષ્ટાન્ત આપ્યું નથી. ભાવા—આગમની અપેક્ષાએ દ્રવ્યાવશ્યકનું સ્વરૂપ સૂત્રકારના અભિપ્રાય અનુરાર કેવુ છે તે હવે સક્ષિપ્તમાં પ્રકટ કરવામાં આવે છે–
જે સાધુએ આવશ્યકને વિધિપૂર્વક સારી રીતે શીખી લીધું છે–શ્રુતગુણાનુ સાર તેનું અધ્યયન કરી લીધું છે પરન્તુ તેનાં તે ઉપયાગથી વહીન છે, એવી પરિસ્થિતિમાં તે સાધુ આગમની અપેક્ષાએ દ્રવ્યાવશ્યક કહેવાને યેગ્ય ગણાય છે સુત્ર૧૪
