________________ આગમસૂત્ર 4, અંગસૂત્ર 4, “સમવાય' સમવાય-૬ સૂત્ર-૬ 1. લેશ્યાઓ-(મન આદિના યોગથી થતા આત્મપરિણામ) છ કહેલ છે-કૃષ્ણલેશ્યા, નીલલેશ્યા, કાપોતલેશ્યા, તેજલેશ્યા, પદ્મવેશ્યા, શુક્લલેશ્યા. 2. જીવનિકાય છ છે - પૃથ્વી, અપુ, તેલ, વાયુ, વનસ્પતિ, ત્રસ-કાય. 3. બાહ્ય તપ(બાહ્ય શરીરના શોષણ દ્વારા કર્મોની નિર્જરા) છ ભેદે છે - અનશન, ઉણોદરી, વૃત્તિસંક્ષેપ, રસત્યાગ, કાયક્લેશ, સંલીનતા. 4. અત્યંતર તપ(ચિત્તનિરોધ પ્રાધાન્યથી કર્મક્ષપ્નો હેતુ) છ ભેદે છે - પ્રાયશ્ચિત્ત, વિનય, વૈયાવચ્ચ, સ્વાધ્યાય, ધ્યાન, ઉત્સર્ગ. 5. છાધ્યસ્થિક સમુધ્ધાતો(મૂળ શરીરને છોડ્યા વિના વેદના આદિ નિમિત્તથી આત્મપ્રદેશોનો શરીર બહાર વિસ્તાર થતા કર્મોનો ઘાત થાય તે) છ છે - વેદના, કષાય, મારણાંતિક, વૈક્રિય, તૈજસ, આહારક-સમદ્ઘાત. 6. અર્થાવગ્રહ(વસ્તુનું સામાન્ય જ્ઞાન) છ ભેદે છે-શ્રોત્ર, ચક્ષુ, ઘાણ, જિહા, સ્પર્શ, નોઇન્દ્રિય અર્થાવગ્રહ. કૃતિકા નક્ષત્રના છ તારા છે, આશ્લેષા નક્ષત્રના છ તારા છે. 1. આ રત્નપ્રભા પૃથ્વીમાં કેટલાક નારકોની છ પલ્યોપમ સ્થિતિ છે. 2. ત્રીજી પૃથ્વીમાં કેટલાક નારકોની સ્થિતિ છ સાગરોપમ છે. 3. કેટલાક અસુરકુમાર દેવોની સ્થિતિ છ પલ્યોપમ છે. 4. સૌધર્મ-ઈશાન કલ્પે કેટલાક દેવોની સ્થિતિ છ પલ્યોપમ છે. 5. સનસ્કુમાર-માહેન્દ્ર કલ્પે કેટલાક દેવોની સ્થિતિ છ સાગરોપમ છે. 6. ત્યાં જે દેવો સ્વયંભૂ, સ્વયંભૂરમણ, ઘોષ, સુઘોષ, મહાઘોષ, કૃષ્ટિઘોષ, વીર, સુવીર, વીરગત, વીરશ્રેણિક, વીરાવર્ત, વીરપ્રભ, વીરકાંત, વીરવર્ણ, વીરલેશ્ય, વીરધ્વજ, વીરશૃંગ, વીરશિષ્ટ, વીરકૂડ, વીરોત્તરાવતંસક નામે વિમાનમાં દેવ થાય તેની ઉત્કૃષ્ટ સ્થિતિ છ સાગર છે. તે દેવો છ અર્ધમાસે આનપ્રાણ ઉચ્છવાસ-નિઃશ્વાસ લે છે. તેમને 6000 વર્ષે આહારેચ્છા થાય છે. એવા કોઈક ભવસિદ્ધિ જીવો છે જેઓ છ ભવ ગ્રહણ કરીને સિદ્ધ થશે યાવત્ સર્વે દુઃખોનો અંત કરશે. | સમવાય-કનો મુનિ દીપરત્નસાગર કૃત ભાવાનુવાદ પૂર્ણ | મુનિ દીપરત્નસાગર કૃત “(સમવાય)” આગમસૂત્ર ભાવાનુવાદ Page 12
