________________ આગમસૂત્ર 1, અંગસૂત્ર ૧‘આચાર' સૂત્ર-૪૪૧ સાધુ-સાધ્વી શય્યા-સંસ્મારક ભૂમિની પ્રતિલેખના કરવા ઇચ્છે તો આચાર્ય, ઉપાધ્યાય યાવત્ ગણાવચ્છેદક, બાળ, વૃદ્ધ, શૈક્ષ, ગ્લાન કે અતિથિ સાધુ દ્વારા સ્વીકૃત ભૂમિ છોડીને કિનારે કે મધ્યસ્થાને, સમ કે વિષમ, હવાવાળી કે નિર્વાત ભૂમિમાં યતનાપૂર્વક પડિલેહણ –પ્રમાર્જન કરી-કરીને અત્યંત પ્રાસુક શય્યાસંસ્તારકને બીછાવે. સૂત્ર- 2 સાધુ-સાધ્વી સૂવા ઇચ્છે તો અત્યંત પ્રાસુક શય્યા-સંસ્કારકે આરૂઢ થાય. તે સાધુ-સાધ્વી આરૂઢ થતા પૂર્વે મસ્તકથી પગ સુધી પૂંજીને યતનાપૂર્વક આરૂઢ થઈને પછી યતનાપૂર્વક શયન કરે. સૂત્ર-૪૩ - સાધુ કે સાધ્વી પ્રાસુક સંથારા પર શયન કરતા સમયે એ રીતે શયન કરે કે પરસ્પર હાથથી હાથ, પગથી પગ, શરીરથી શરીર ન અડકે. એવી રીતે બીજાની આશાતના ન કરતા યતનાપૂર્વક પ્રાસુક સંથારા પર સૂવું જોઈએ. સાધુ કે સાધ્વી ઉચ્છવાસ લેતા કે નિઃશ્વાસ મૂકતા, છીંક ખાતા, બગાસુ ખાતા, ઓડકાર ખાતા, વાયુનિસર્ગ કરતા પહેલેથી મુખ કે ગુદાને હાથ વડે ઢાંકે પછી યતનાપૂર્વક શ્વાસ લે યાવતુ વાતનિસર્ગ કરે. સૂત્ર- સાધુ કે સાધ્વી કોઈ સમયે સમ કે વિષમ, પવનવાળી કે નિર્વાત, ધૂળવાળી કે ધૂળ વિનાની, ડાંસ મચ્છરવાળી કે ડાંસ મચ્છર વિનાની, જીર્ણશીર્ણ કે નવી સુદઢ, ઉપસર્ગવાળી કે ઉપસર્ગરહિત કે કોઈ સમયે તેવા પ્રકારની શય્યા પ્રાપ્ત થાય તો પણ તેમાં રાગરહિત –સમભાવ ધારણ કરી રહેવું પણ લેશમાત્ર ગ્લાનિ લાવવી નહીં. આ જ સાધુનો સંપૂર્ણ ભિક્ષુભાવ છે, માટે તેઓ સદા જયણાથી વર્તે. ચૂલિકા-૧ અધ્યયન-૨ ‘શàષણા'ના ઉદ્દેશક-૩નો મુનિ દીપરત્નસાગરે કરેલ અનુવાદ પૂર્ણ અધ્યયન-૨-નો અનુવાદ પૂર્ણ મુનિ દીપરત્નસાગર કૃત “(આચાર)” આગમસૂત્ર ભાવાનુવાદ Page 78
