________________ આગમસૂત્ર 1, અંગસૂત્ર ૧‘આચાર' છે, તેથી તેને સ્રોત કહે છે. જ્યાં જ્યાં જીવની આસક્તિ છે, ત્યાં ત્યાં કર્મનું બંધન છે, તે તું જાણ. સૂત્ર-૧૮૩ આવ્યવોને સંસાર પરિભ્રમણનું કારણ જાણી આગમવિદુ પુરુષ તેનાથી વિરક્ત થાય. વિષયાસક્તિ વગેરે આવ્યવોના દ્વારનો ત્યાગ કરીને પ્રવજ્યા લઈ આ મહાપુરૂષ અ-કર્મા થઈને બધું જુએ અને જાણે. સારી રીતે વિચાર કરી પ્રાણીની આગતિ-ગતિને જાણીને વિષયજનિત સુખની આકાંક્ષા કરતા નથી. સૂત્ર–૧૮૪ સંસારના આવાગમનને જાણી જન્મ-મરણના માર્ગને તે પાર કરી લે છે અને મોક્ષને પ્રાપ્ત કરે છે. તે મુક્ત આત્માનું સ્વરૂપ બતાવવા માટે કોઈ શબ્દ સમર્થ નથી. તર્કની ત્યાં ગતિ નથી. બુદ્ધિનો ત્યાં પ્રવેશ નથી તે આત્મા. સર્વ કર્મમળથી રહિત જ્યોતિ સ્વરૂપ છે. સમગ્ર લોકનો જ્ઞાતા છે. તે આત્મા લાંબો નથી, ટૂંકો નથી, ગોળ નથી, ત્રિકોણ નથી, ચોરસ નથી, મંડલાકાર નથી. કાળો, નીલો, લાલ, પીળો કે સફેદ નથી. સુગંધી કે દુર્ગધી નથી. તે તીખો, કડવો, તૂરો, ખાટો, મીઠો નથી. તે કઠોર, કોમળ, ભારે, હલકો, ઠંડો, ગરમ, સ્નિગ્ધ કે રૂક્ષ નથી. તે શરીરધારી કે જન્મધર્મા નથી. તે સંગરહિત છે. તે સ્ત્રી-પુરૂષ કે નપુંસક નથી. તે જ્ઞાતા છે, પરિજ્ઞાતા છે, તેના માટે કોઈ ઉપમા નથી. તે અરૂપી સત્તાવાળો છે, તે અવસ્થારહિત છે. તેનું વર્ણન કરવા કોઈ શબ્દો નથી. સૂત્ર–૧૮૫ આ પ્રમાણે તે સિદ્ધ ભગવાન શબ્દ નથી, રૂપ નથી, ગંધ નથી, રસ નથી અને સ્પર્શ નથી. આ પ્રમાણે સિદ્ધોનું સ્વરૂપ છે. તેમ હું તમને કહું છું. અધ્યયન-૫ ‘લોકસારના ઉદ્દેશક-૬ ‘ઉન્માર્ગવર્જન’નો મુનિ દીપરત્નસાગરે કરેલ અનુવાદ પૂર્ણ શ્રુતસ્કંધ-૧-ના અધ્યયન-૫-નો મુનિ દીપરત્નસાગરે કરેલ અનુવાદ પૂર્ણ મુનિ દીપરત્નસાગર કૃત “(આચાર)” આગમસૂત્ર ભાવાનુવાદ Page 35
