________________
જેમાં બતાવવામાં આવ્યું છે કે પાલીતાણામાં તેઓની લોકલાગણે ઉશ્કેરવાની નીતિને ફત્તેહ મળવાથી જ્યાં જ્યાં દાવો કરવાનું બાનું મળ્યું ત્યાં આખા હિંદુસ્તાનમાં તે લાગુ પાડી
અમલમાં લાવવા મંડ્યા.. ૩૧. સારાંશમાં જણાવવાનું કે –
૧. પાલીતાણું રાજ્યને તેમની રાજ્યસત્તાના આધારે યાત્રાવેરો વસુલ કરવાને હક છે.
૨. બહારના યાત્રાળુ દીઠ કરને સરેરાશ દર રૂા. ૨) છે.
૩. સ્ટેટને દરેક યાત્રીઓ પાસેથી કર લેવાને હક્ક હેવાથી તે કરનું લેવાણ કે વસુલાત યાત્રાળુઓની સંખ્યાના પ્રમાણમાં કરશે.
૪. કલ કીટીંજ અને મુંબઈ સરકારે ઠરાવ્યું કે રેલવે બંધાવાથી લેવાતી કરની રકમ યાત્રીઓ વધવાથી વધવી જોઈએ.
પ. નામદાર સરકારને ખાત્રી થઈ હતી કે ગણત્રી કરવાના વખતમાં સામાન્ય રીતે ડુંગર ઉપર આવતા યાત્રાળુઓને અટકાવવાને શ્રાવકો તરફથી અનુચિત ઉપાયો લેવાયેલ હતા અને તેઓએ ડુંગર ઉપર આવતા દરેક યાત્રાળુઓ દીઠ રૂા. ૨) અને પાલીતાણામાં રહેતા દરેક શ્રાવક પાસેથી વાર્ષીક રૂા. ૫) પાંચનું લેવાણ મંજુર કર્યું હતું.
૬. પાલીતાણે આવતા યાત્રીઓની અટકળે સંખ્યા મળી શકે તેમ નહીં હોવાથી પાલીતાણા રાજ્યને ખર્ચ પ્રાંત ઓફીસર તરફથી ખાતું નીમવા હુકમ થયે, કે જે કર ઉઘરાવે અને ડુંગર ઉપર આવતી સંખ્યાની નોંધ રાખે. ખરી રીતે ગણત્રીનું કારણ તે ભવિષ્યમાં કરની વ્યાજબી ઉચક રકમ નકકી કરવાનો આધાર રાખી શકાય તેવા સાધન તરીકે ઉપયોગ કરવા માટે હતું. તે વખતે રે હતી નહીં.
૭. ૧૮૮૬ ની રકમ માન્ય રાખેલ સિદ્ધાંત પ્રમાણે નહોતી. પરંતુ તે વખતે સવાલ થઈ શકે તેવા સંગે હતા. ખરી રીતે તે એવી ગેઠવણ હતી કે તેની મુદત દરમ્યાન તેમાં કોઈ જાહુ . વખત વાંધો ઉઠાવી શકાય.
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
