________________
દરમ્યાનગીરી જરૂરની હતી. તે હકીક્ત ઉપરથી ઉપસ્થિત થયેલ સંગાથી લગભગ દરવાઈને અત્યારની નીતિ ગ્રહણ કરેલ જણાય છે. આવા ઐતિહાસિક કારણે હવે નથી.
પિતાના આંતર વહીવટમાં સંપૂર્ણ અધિકાર ભેગવતાં હીંદી રાજ્ય માંહેનું પાલીતાણું રાજ્ય એક છે, તેના રાજાને નવતપનું માન છે અને તેના સંપૂર્ણ અધિકાર અને સ્વતંત્રતાની સરકારે જામીનગીરી આપી છે. તેઓ રાજાઓની સભા (ચેમ્બર ઓફ પ્રીન્સ) ના મેમ્બર છે, અને સામાન્ય રીતે એટલે કે પરિશિષ્ટ બી. (એગ્રીમેન્ટ) ની ૩ જી કલમ ન હતા તે રાજ્ય પોતાની વસુલાતના વહીવટના ભાગ તરીકે તે રકમમાં ફેરફાર કરવા પગલાં લીધા હતા.
આવા પ્રકારની બાબતમાં પોતે પિતાનો વહીવટ કરતાં ઘણું રાજ્યો છે, અને આશા છે કે એટલું તે કબુલ થશે કે રાજ્યની તેમના વહીવટની આ બાબતની વ્યવસ્થા કરવાની માગણી કાંઈ વધારે પડતી નથી. .
કર્નલ કીટીંજના ઠરાવના ૮મા પારેગ્રાફમાં (ઉપરના પારેગ્રાફ ૪) જણાવ્યા પ્રમાણે પાલીતાણું સ્ટેટ નામદાર બ્રીટીશ સરકાર તરફ જે માન ધરાવે છે તેની ખાતર જ કર ઉઘરાવવામાં શ્રાવકેને વચમાં આવવા દેવામાં આવ્યા હતા. ૨૮. ઉપરના પારેગ્રાફર તથા ર૬માં જણાવવામાં આવ્યું છે કે, રેલ્વે
ને લીધે બહારની એજન્સી તરફનો હીસાબ નીરૂપગી છે, અને જ્યારે માથા દીઠ કર લેવાનો છે એટલે શેઠ આણંદજી કલ્યાણજીની પેઢી કે જે કાયમી ઉઘરાણુની ટીપ રાખે છે તેનું કામ બંધ
થાય છે. ર૯. કર્નલ કીટીજે ૧૮૯૩ માં અને પોલીટીકલ એજન્ટે ૧૮૮૧ માં
જણાવેલ વિચારોના બળથી હું કહું છું કે જ્યારે મુંબઈ સરકારે યાત્રાવેરા વસુલ કરવાને ખાતું સ્થાપવા હુકમ કર્યો ત્યારે, જો કે
જુદા જુદા ઠરાવ મુજબ યાત્રાળુઓ પાસેથી ઉઘરાવી શેઠ આ'શૃંદજી કલ્યાણજીની પેઢી તરફથી અપાતી ઉચક રકમને બદલે સ્ટેટના માથા દીઠ કર લેવાની શરૂઆતથી કાંઈપણ પ્રસંગ બન
[ ૧૮ ]
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
