________________
પjજય પ્રમાણ લેમા ખુમાણ પિતાના ગઢની ડેલીયે દાયરે મેળવી બેઠા હતા તેવામાં ઘણજીને આવેલા જોઈ આવકાર દીધે. ઘણજીયે લેમાની સ્ત્રીને બહેન કહી ચણી ગામની વીરપસલી કરી. એટલામાં ગારીયાધારથી લેમાના માણસોએ આવીને બધી વાત કહી, પરંતુ આંગણે આવેલ મહેમાનને આશ્રય આપવો એ ધર્મ સમજી ગારીયાધારમાંથી માયે પોતાનું થાણું પાછું ખેંચી લીધું. મુગલ સામ્રાજ્યમાં શત્રુંજય
અકબરશાહ ઈ. સ. ૧૫૫૬ માં દિલ્હીની ગાદીએ આવ્યાનું પ્રથમ જોઈ ગયા છીએ તેણે પિતાના અમલમાં ત્રાસ અને મારફાડ ને બદલે પ્રેમ અને ઉદારતા દાખલ કરીને વિશ્વાસ વધાર્યો. જજીત્યારે કાઢી નાંખી દરેક ધર્મોને માન આપવા લાગ્યો તથા રાજ્ય વ્યવસ્થાને બંધારણપૂર્વક ગોઠવી ન્યાય અને રક્ષણ માટે દરેક પ્રાંતમાં સુબેદાર, કાછ, દીવાન અને ફોજદારને રોક્યા. અકબર બાદશાહની આ રાજનીતિ લોકપ્રિય થઈ પડતાં દિવસાનદિવસ તેમની સત્તાને વિકાસ થવા લાગ્યું. ઈ. સ. ૧૫૭૨ માં અકબરે ગુજરાતના છેલ્લા સુલતાનને હરાવી, પોતાના સુબા અઝીઝકેકાને ની અને ૧૫૮૩ થી તેની સત્તા સુદ્રઢ થઈ.
આ વખતે સૌરાષ્ટ્ર-જામનગરમાં જામ સત્તાનું, ખરેડીમાં લેમા ખુમાણનું, મોરબીમાં ફખાન બલોચનું, તથા મધ્યમાં વાળા, ખાચર, જટ, ખસીયા, બાબરીયા વગેરે કાઠીઓ અને કેળીએાનાં રાજ્યનું જોર હતું. અમદાવાદને છેલ્લે સુલતાન મુઝફફર ભાગીને સોરઠમાં ભરાણે તેને જામસત્રાજીનું અને લોમા ખુમાણની સાથે સાથે જુનાગઢના સુબા દેલતખાન ગોરીએ મદદ આપવાથી ઘોળ પાસે યુદ્ધ થયું તેમાં મુગલોની જીત થવાથી ઈ. સ. ૧૫૯૧ માં સેરઠ સર કરી ૧૫૯૨ માં સર્વોપરી સત્તા સ્થાપી.
૧ આંગણે આવેલા દુશ્મનને પણ પ્રેમથી પિતાને માની લેવા અને શરગતને હાય કરવી એ કાઠીને કુલધર્મ મનાત હતા.
૨ કચ્છમાંથી જામરાવળ ૧૫૩૫ માં સૌરાષ્ટ્રમાં આવ્યા. તેણે ૧૫૪૦ માં જામનગર વસાવ્યું કે તે પ્રાંતનું નામ નાને કચ્છ (હાલાર) પાડ્યું. તેના પછી જામ વિભાજીના પુત્ર જામસત્રાજી થયા.
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
