________________
અતિને યુગ. મોટા રાજ્યને લુંટતે કચ્છમાં ગયે. અને ત્યાં પિતાને હાથ બતાવી સીંધમાંના ઠઠ્ઠા ગામે પહોંચતાં તબીયત બગડી જવાથી અંતે ત્યાંજ ગુજરી ગયે. એટલે રિઝ તુઘલખે સૌરાષ્ટ્ર સંભાળવા ફરખાનને સેરઠને સુબે નીમ્ય હતે. .
તે પછી દીલ્હીમાં તુઘલખ વંશની સત્તા છેડે વખત રહી હતી, પરંતુ તે ધીમે ધીમે નબળા પડતા જતા હતા. એટલામાં સમરકંદને સુલતાન તૈમુર ઇ. સ. ૧૩૯૮માં હિંદ ઉપર ચડી આવ્યો, તેણે તુઘલખ વંશનો નાશ કર્યો. અને પોતે હિંદમાં ન રહેતાં પુષ્કળ દ્રવ્ય લઈને પોતાને દેશ ચાલ્યો ગયો.
આ પ્રસંગે ગુજરાતમાં તઘલખ ગાદીની સુબેદારી મુજફફર ખાનના હાથમાં હતી. તેણે ગુજરાતના સુલતાનનું પદ ધારણ કરી મુજફફરશાહના નામથી પિતાને સીકો ચલાવ્યું, ઈડર, દીવ તથા સોમનાથ ઉપર ચડી તથા દરેક રાજ્ય પાસેથી ખંડણી લેવી શરૂ કરી. તેના પછી અણહીલપુરની ગાદીયે સુલતાન અહમદ શાહ થયા. તેણે ભરૂચ તરફ જતાં સાબરમતીને કિનારે આવેલા આશાવળ ગામના હવા પાણી સારાં જઈને ઈ. સ. ૧૪૧૨ માં ત્યાં અહમદાવાદ વસાવ્યું. અને ગુજરાતનું પાયતખ્ત અણહીલપુરથી અહીં ફેરવી નાંખ્યું.
આ પ્રસંગે સૈારાષ્ટ્રમાં ધ્યાન ખેંચનારી સત્તા વાઘેલા, ગોહેલ, ચુડાસમા (રા), સેઢા, સરવૈયા, વગેરેની હતી તથા કચ્છમાંથી બાબરીયાહાટી તથા વાળા-ખાચર અને ખુમાણ કાઠીભાઈઓને પરીવાર સેરઠમાં પ્રવેશ કરી ચૂકયેા હતે.
સુલતાન અહમદે એ સર્વ નાના મોટા રાજા પાસેથી ખંડણ લેવી શરૂ કરી. તેમાં જુનાગઢને રા' જયસિંહ માથાભારે જણાવાથી અહમદશાહે સોરઠ ઉપર ચડાઈ કરીને તેને ખંડીયે કયે.
અહમદશાહ પછી ત્રણ પેઢી સુધી સામાન્ય ફારફેર વચ્ચે ૧ રાસમાળાના કર્તા, મહમદ તુઘલખ ગંડલમાં ગુજરી ગયાનું જણાવે છે.
૨ આઈન-ઈ અકબરીમાં અહમદાવાદ ઇ. સ. ૧૪૧૧ માં વસાવ્યાનું જણાવ્યું છે. ૩ ભાવનગરના પૂર્વજો.
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
