________________
છે અને તે માટે હજુ આગ્રહ થાય છે, જે કે ગઢમાં શેનો સમાવેશ થાય છે તે માટે કાંઈ શંકા લઈ શકાય તેમ નથી.
મહાદેવનું દેવળ અને મુસલમાનની મરજીદ. - ૭૩. સરકાના ૧૮૭૭ ના હુકમમાં ગઢની હદ સ્પષ્ટ રીતે નકકી કરી હતી તે હકીકતને લાભ લેવામાં આવે છે અને પ્રસંગને બંધ બેસતું થાય તેમ અમુક દેવળ અથવા જગ્યા ગઢની અંદર છે કે નહીં તે દરબારથી જણાવાઈ છે. ઘણું જુના વખતથી ગઢની અંદર મહાદેવનું એક દેવાલય છે જે સંબંધી બી. કેન્ડી સમક્ષના કેસમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ગઢની અંદર એકંદર જૈનેતર ધર્મના ૧૨ દેવાલય છે, તેમાં એક મુસલમાનની મજીદ પણ છે. મી. કેન્ડી આ દેવાલય સંબંધીની હકીકત સંભાળ પૂર્વક તપાસીને એવા ઠરાવ ઉપર આવ્યા કે આ દેવળ જેનેએ બીજી કેમ તરફ ધર્મભાવની મીત્રતા બતાવવા માટે બંધાવ્યાં હતાં અને તેના અસ્તિત્વથી જૈનેના ગઢની અંદરના સંપૂર્ણ સ્વામીત્વને અને માલીકીપણાને કાંઇ પણ અડચણ કર્તા નથી. મુસલમાનની મજીદના સંબંધમાં તેમણે કહ્યું કે-“મજીદનું મૂળ ગમે તે હોય તે પણ તે જેનેનાજ અધિકાર નીચે જણાય છે અને તેના ડુંગર ઉપરના અસ્તિત્વપણાથી શ્રાવકેનું હીત કાંઇ બાધ કરતા નથી.
૭૪. આમ છતાં દરબારે આ મહાદેવના દેવળ અને મુસલમાનની મજીદના સંબંધમાં દખલગીરી કરી છે. કારણે એમ જણાવ્યાં કે મહાદેવનું દેવળ ગઢની અંદર ન હતું. જ્યારે ૧૮૭૭ના કેસમાં અને મુંબઈ સરકારના ઠરાવ સામે સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટને દરબારે કરેલ અપીલમાં ગઢની અંદર તમામ કબજે જેનેને છે તેની વિરૂદ્ધના સાધન તરીકે આ દેવળ ગઢની અંદર છે તેમ તેને આધાર લેવામાં આવ્યું હતું. દરબારે તે વખતે નીચે મુજબ કહ્યું હતું –ગઢની અંદર હિંદુઓના લગભગ ૧૧ દેવળે અને મુસલમાન સાધુની કબર છે તે હકીકત ગઢની અંદરની તમામ જમીનનો કબજે જે છે તે વિચારને બાદ કરે છે.”
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
