Samrat Vikramaditya Yane Avantino Suvarna Yug

SR No.: 035237
Original Sutra Author: N/A
Author: Mangaldas Trikamdas Zaveri
Publisher: Prachin Sahitya Sanshodhak Karyalay
Publication Year: 1947
Total Pages: 246
Language: Gujarati
Classification: Book_Gujarati
File Size: 3 MB

Page 166

: ૧૦૬ :
[ સમ્રાટું
જેની કઈ ને કઈ પંક્તિમાં કંઈ ને કંઈ મહાક્ષત્રપ રુદ્રદામાના આનર્ત ને સુરાષ્ટ ભાગ ઘસાઈ જવા પામ્યા છે. તેમાં કાંઈક પ્રાંતના સૂબા-Governor-ચાર પહૂલવ જાતિના ઈરાદાપૂર્વક, અજ્ઞાનતાથી કે મૂર્ખતાથી કુલપના પુત્ર સુવિશાખે કોતરાવેલ છે. નુકશાન કરવામાં આવ્યું છે અને કંઈક તેની પંક્તિવાર હકીકત આ પ્રમાણે છેલાંબે કાળ તેના ઉપર પસાર થઈ જવાથી પંક્તિ ૧-૩-તળાવની તત્કાલીન ઉત્તમ ટાઢ તડકો ને વરસાદના કુદરતી ઘસારાથી રિથતિનું વર્ણન છે. ખડકની સપાટી ઘસાઈ જવાથી તે ભાગ પંક્તિ ૩-૪-મહાક્ષત્રપ રાજા રુદ્રદામાં ઉપરના અક્ષર કે શબ્દ ઉકેલી શકાતા નથી. તેના પિતા ક્ષ ૫ જયદામા અને તેના પિતા
એ વીસ લાઈનના શિલાલેખમાં કુલ મહાક્ષત્રપ ચષ્ટનના નામે તથા તે તળાવ ટોટલ ૧૯૦૦ ( ઓગણીસ સ ) વેર ઈંચ તૂટ્યાની સફલ (૭૦+૨) છે, અલબત જયદા મા જગ્યા રોકાયલી છે. તેમાં વચ્ચે વચ્ચે નું નામ તેમાં ઊડી ગયું છે. અક્ષરે ઊડી ગયા હોય તેવી જગ્યા-mis. પંક્તિ ૪-૮-રૂદ્રદામાના સમયમાં sing portion-૨૭૫ (બસો પ ચોતેર) શક સં. ૭ર ના માગશર વદ ૧ મે અતિવૃષ્ટિના ઇંચની ખાલી છે. અર્થાત આખા શિલા- તેફાનથી તળાવમાં મેટું ૪૨૦૪૪૨૦૪૭૫ લેખની જગ્યાને ૧/૭ હિસે ચલે ગયેલે હાથનું ગાબડું પડયું તળાવમાંથી પાણી છે, ઉડી ગયેલ છે, ઉખડી ગયેલ છે. બધું નીકળી ગયું ને તળાવ ખરાબ દેખાવ બાકીને ભાગ જ્યાં ખડકની સપાટી એક વાળું થઈ ગયાનું વર્ણન છે. સરખી છે ત્યાં પણ વાંચી શકાય છે. પંક્તિ ૮-૯-મૌસમ્રાટ ચંદ્રગુપ્તના
એ શિલાલેખનું આખું લખાણ એક ગવર્ન૨ કશ્ય પુષ્યગુપ્તના વખતમાં તે તળાવ સરખી લાઈનમાં નહીં પણ લાંબી ટુંકી પ્રથમ વાર બંધાવ્યાની તથા સમ્રાટ અશોકના લાઈનમાં લખાયેલું છે. તેમાં કેટલીક પ્રાંતીય સૂબા તુષાફે તેને નાળીએ-હેરો પંક્તિઓની લંબાઈ, ખાસ ધ્યાન ખેંચે વિગેરેથી સુશોભિત કર્યાનું વર્ણન છે. એવી છે. જેમકે
પંક્તિ ૯-૧૫-રાજા રૂદ્રદામાના કાર્યોનું, શિલાલેખની પ્રથમ લાઈન પ ફીટ ૩ઈચ લાંબી છે વળાવનું, પરાક્રમ, જીતેલા પ્રદેશે, યૌધેયે » નવમી ) ૧૧ ૧ , ,
પર વિજય, સાતકણુને બે વખત હરાવ્યાનું, ક ૧૧મી, ૯ + ૮ = "
વિદ્યાવ્યાસંગ, શરીરબંધારણ, રાજકુંવરી,, ૧૭મી , ૫ ૨ = =
એના સ્વયંવરમાં વરમાળા અને પાજિત , ૨૦મી ૨ ૫ ,
મહાક્ષત્રપબિરુદ ધારણ કર્યાનું વર્ણન છે. આ આખો શિલાલેખ મહાક્ષત્રપ રુદ્રદા પંક્તિ ૧૬–તે તળાવને ફરી ત્રણગણું માની પ્રશસ્તિ રૂપે છે અને ખાસ કરીને તે વિસ્તૃત બંધાવ્યું અને તેને વિશેષ પ્રકારે સુદર્શન તળાવના બાંધકામને લગતે છે. તે શોભિતું કર્યાનું વર્ણન છે.
'વૈશ્ય એ “વરાહમિહિરના ભતે પશ્ચિમ ભારતમાં વસનારી એક જાતિ હતી.