________________
આચાર્યશ્રીભ્રાતૃચંદ્રસૂરિપ્રસ્થમાલા પુસ્તક ૪૦ ૬૭
આવા સમતા ભરેલા લખાણને કોઈ પુરૂષ જાણે કે અજાણે ખેંચ વાપરી પંચમીના ખંડનમાં વાપરે છે તેવા પુરૂષને પ્રજ્ઞાપના કરવા ખાતર મારે કહેવું પડે છે કે, આપણે ચોથની સિદ્ધિનીજ યુક્તિઓ તરફ એક તરફી લક્ષ આપવાને બદલે પાંચમની સિદ્ધિ કરનારાઓના પુરાવા પણ એકવાર વાંચવા જોઈયે. અને તેમ કર્યા પછી આપણે નિષ્પક્ષપાત ભાવ ધારણ કરી વિચાર કરીશું તે ખુલ્લી રીતે માલમ પડશે કે, આપણે આપણું ગચ્છના આચારમાં રહી જેમ ચેક કરતાં આરાધક છીયે. તેમ ગછાંતરવાળા પાંચમ કરતાં પણ આરાધકજ છે. તેમજ થવાબાજ ખરા અને પાંચમવાળા ખોટા એ હઠ પણ તરત નાશ પામશે. પણ
જ્યાં સુધી બે બાજુની તપાસ વગર એક તરફી લખાણ કે પુરાવા સાંભળી ન્યાય શૈલીથી વિપરીત પણે વિચાર બાંધવામાં આવે ત્યાં સુધી હઠ મૂક મુશ્કેલ છે. જેથી કરીને જ ઈહાં પંચમી પર્યુષણ માનનારા શા થા પુરાવા તથા યુક્તિઓ આપે છે તે લખવાની જરૂર પડે છે. અને તેથી ચતુથી માનનારા સજજનોને વિજ્ઞાપના કરવામાં આવે છે કે આ લખાણને ફળિતાથ ચતુર્થીના ખંડનમાં નથી, પણ ચતુર્થીજ ખરી એવો દુરાગ્રહ ટાળવામાં છે.
પંચમીના પુરાવા, ૧ વીર પ્રભુએ તીર્થ પ્રવર્તાવ્યો ત્યારે પર્યુષણ પંચમીનીજ ઠરાવેલી
છે. અને તેથી જ શ્રીકાળિકાચાર્ય મહારાજે પઠાણપુરમાં પ્રવેશ કરતાં નીચે મુજબ વાક્ય ઉચ્ચાયું –
ભદવસુદ્ધપંચમીએ પજવેયä » ભાદરવા સુદ પાંચમની પર્યુષણ કરવી. (નિશીથચૂર્ણિ). ૨ શ્રીકાળિકાચાર્યે રાજાના કારણે ચોથની પર્યુષણ કરી અને તેથી નિશીથચૂર્ણિમાં સ્પષ્ટ લખ્યું કે કારણિયાચઉથી કારણોને ચતુર્થી છે. આ ઉપરથી સિદ્ધ થાય છે કે ઉત્સર્ગમાર્ગે તો પાંચમેજ પર્યુષણ કરાય, પણ અપવાદમાં રહી ચોથ કરે તે પણ વિરાધકન થાય. આ ઉપરથી સ્પષ્ટ દેખાય છે કે પાંચમ તો સિદ્ધજ છે, અને
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
