________________
આચાર્યશ્રીભ્રાતૃચંદ્રસૂરિગ્રન્થમાલા પુસ્તક ૪૦ ૪૧ માટે કલિકાલ સર્વજ્ઞ શ્રી હેમચંદ્રસૂરિએ જણાવેલ છે કે
દષ્ટિરાગ એ પાપી છે કે વિદ્વાનોને પણ સત્ય બીનામાં મુંઝાવી નાખે છે. તેમજ શ્રીહરિભદ્રસૂરિ મહારાજ પણ જણાવે છે કે-આગ્રહી મનુષ્યની મતિ જ્યાં ચેટ હેય છે ત્યાં યુક્તિઓને લઈ જાય છે.” આવું બન્યા કરે છે. તેથીજ ભવભીરૂ પૂર્વાચાર્યો શ્રી અભયદેવસૂરિ વિગેરે સ્વકૃત ટીક ગ્રન્થમાં જણાવે છે કે- જે આગમ-સિદ્ધાંતને અનુસરતું હોય તેજ અર્થ લેવો. બીજે નહી. એ મહાપુરૂષે ધુરંધર વિદ્વાન છતાં કેવા નમ્ર છે તે એમના લખાણ ઉપરથીજ જણાય તેમ છે. હવે આપણે એ દહાને વિચાર કરીયે. એ કહે કવિ વીરવિજયજીને છે? એમ ચોકકસ માની શકાતું નથી, કારણ કે-કવિતામાં પ્રયાસ જે જોઈયે તે બંધ બેસતે (ચોથ-નાથે) નથી. અને શ્રી વીરવિજયજીની કવિતા પ્રયાસવાલી હોય છે. તેથી કઈયે ઉમેરી દિધેલ હેય એમ સંભાવના થાય છે. પછી તે ફાવે તેમ હોય પણ ગ્ય તે નથી જ. હવે એ દૂહાના અર્થમાં ઉતરીયે “ઈણ કાલે નહી પંચમી” અને “ભાંખી અરિહા નાથે ? આ કાલમાં પંચમી નથી. એમ અરિહંતનાથે કહેલ છે. કયા સૂત્ર-સિદ્ધાંતમાં બતાવેલ છે? તેનું નામ નિશાન નથી. ભગવંતનું કથન હોય તે તે સૂત્રમાં જ હોય. ભગવંતની વાણી સૂત્ર-દ્વાદશાંગી વિના હેય નહી. વલી લખે છે કે “સરવ સમાણ ચોથ' સર્વને માનનીય ચોથ છે. તે પણ લખાણ કઈ જગ્યાએ નથી, અને સર્વે જૈનોમાં તે પ્રમાણે બનતું પણ નથી. માત્ર તપગચ્છ અને ખરતરગચ્છમાં થાય છે. તે સર્વને માનનીય ચોથ કેમ કહી શકાય ? માટે
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
