________________
આચાર્યશ્રીભ્રાતૃચન્દ્રસૂરિગ્રન્થમાલા પુસ્તક ૪૦. ૩૧ પ્રાયશ્ચિત બતાવ્યા છે તે સર્વ પ્રવૃત્તિઓને શાસ્ત્રને પ્રમણિક માનનાર કઈ પણ વ્યક્તિ કદી આચરી શકે નહીં; તેવી પ્રવૃત્તિઓને પણ સાધારણપણે આચારમાં મુકી શકાતી હોત તે પછી તેને માટે આવા ભયંકર પ્રાયશ્ચિત શાને? તે પણ શાણ શાસ્ત્રકારે આવી પ્રવૃત્તિની પણ બે બાજુ જોઈ અને તેને પણ લગતે અપવાદ દશ . અપવાદ દર્શાવ્યા પછી શાસ્ત્રકાર સમજ્યા કે રખેને આ અપવાદ જ ધેરી માર્ગ કાં ન બને ? એ માટેજ એમણે ઉમેર્યું કે કોઈ મંદ ધર્મી આ અપવાદ જોઈને અને એકાદ પ્રાચીન દાખલાને ઓથે રહીને આ અપવાદને અનુસરશે તે તે અનુસરનાર અને તેની પંચાયત કરનારા જિન આજ્ઞાની બહાર છે. એના સંયમ ધર્મને નાશ થશે વિગેરે બધી હકીકત જણાવી છે. વલી એ અપવાદને અનુસરવાને અધિકાર પણ કાંઈ બધાને નથી આપ્યો, એ તે કઈ અતિશયજ્ઞાની (અવધિ જ્ઞાનીની કેટીના ચારિત્રશીલ વિવેકી સત્યનિષ્ઠ) એવા સાધુ પુરૂષને જ હોઈ શકે.
આવા અપવાદે તે શાસ્ત્રમાં અનેક છે; તો શું એ અપવાદનું નામ લઈને કેઈથી એને અનુસરાય ખરું? આજના સાધુઓ તે અહમિંદ્ર રહ્યા. એટલે ભાગ્યેજ તેઓ આવી બાબતે વાંચે કે વિચારે. જો તેમ ન હોય તે આવું હડહડતું જુઠાણું આ વીસમી સદીમાં પેળે દિવસે કેમ નભાવી લે?
આવી હકીકત કઈ એક જગ્યાએ છે એમ નથી, પણ પંચક૯૫ભાષ્યમાં પણ આ વિષે વિગતથી જણાવેલું છે. આ ઉપરાંત પંચસૂત્ર અને પ્રવચનસારોદ્ધામાં પણ આ
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
