________________
आगम (४४)
[भाग-7] "नन्दी- चूलिकासूत्र-१ (मूलं+वृत्तिः)
............ मूलं ४२-४३] / गाथा ||८१...|| ....
प्रत
सूत्रांक
[४२-४३]
गाथा | ||८१..||
नन्दी- नयार्थता तया व्यवच्छित्तिनयार्थभावन, पर्यायापेक्षयेत्यर्थः, किं ?, सादि सपर्यसित, पर्यवसानं पर्यसितं, भावे निष्ठाप्रत्ययः, सह मिथ्यात्वहारिभद्रीय पर्यवसानेन सपर्यवसित, नारकादिभावापेक्षया एव जीव इति, तथा अव्यवच्छित्तिप्रतिपादनपरो नयः अव्यवच्छिचिनयः,द्रव्यास्तिकनयला धुवे..
इत्यर्थ, तस्यार्थोऽव्यवच्छित्तिनयार्थस्तद्भावः अव्यवच्छित्तिनयार्थता तया अव्यवच्छित्तिनयार्थभावेन, द्रव्यापेक्षयेत्यर्थः, कि, अनादि ॥८४॥ प्रसाद अर्यसितं, त्रिकालावस्थायित्वात् जीववत् ।। अधिकृतमेवार्थ द्रव्यादिचतुष्टयमधिकृत्य प्रतिपादयत्राह-तं समासतो' इत्यादि, तच्छु-18
है ज्ञानं समासतः संक्षेपेण चतुर्विध प्रज्ञतं, तद्यथा-द्रव्यतः क्षेत्रतः कालतो भावतः, तत्र द्रव्यतःणमिति वाक्यालंकारे सम्यक्थुतं एक
पुरुष प्रतीत्य सादिसपर्यसित, कध, सम्यक्त्वावाप्तौ तत्प्रथमपाठतो वा सादि, पुनर्मिध्यात्वप्राप्तौ सति वा सम्यक्त्वे प्रमादिग्ला-17 8 निसुरलोकगमनकेवलोत्पत्तिभावात् सपर्यवसितं, बहून पुरुषान् प्रतीत्य अनाद्यपर्यवसितं, सन्तानेन प्रवत्त्वात् पुरुषत्ववत्, तथा IN क्षेत्रतः पंच भरतानि पंच एरवतानि प्रतीत्य सादि सपर्यसितं, कथं, तेषु सुषमदुष्षमादिकाले तीर्थकरधर्मसंघानां तत्प्रथमतयो18 पत्तेः सादि, एकान्तदुष्षमादिकाले च तदभावे सपर्यवसितं, तथा महाविदेहादि प्रतीत्य प्रवाहरूपेण तीर्थकरादीनामव्यवच्छित्ते
रनाद्यपर्यवसितं, कालतःणमिति वाक्यालंकारे अवसर्पिणीं उत्सर्पिणीं च प्रतीत्य सादि सपर्यसित, कथं , यतोऽवसापिण्यां तिसवेव सुषमदुष्पमादुष्पमसुषमादुष्पमास्विति, उत्सर्पिण्यांद्वयोः दुष्पमासुवमासुपमदुष्पमयोरिति, न परतः, इत्यतः सादि सपर्यवसितं,
॥८४॥ अत्र कालचक्र विंशतिसागरोपमकोटीकोटिपरिमाणं विनयजनानुग्रहार्थ प्ररूप्यते
चत्तारि सागरोवमकोडाकोडीउ संततीए उ । एगंत सूसमा खलु जिणेहिं सबहिं णिहिट्ठा ।।१।। तीए पुरिसाणमायु तिष्णि INउ पलियाई तह पमाणं च । तिनेव गाउयाई आदीए भणति समयण्णू ॥ २ ॥ उपभोगपरी भोगा जम्मतरमुकयवीयजातातो।
दीप अनुक्रम [१३५
१३६]
पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४४] चूलिकासूत्र [१] नन्दीसूत्र मूलं एवं हरिभद्रसूरिजीरचिता वृत्तिः अत्र 'कालचक्र'स्य स्वरुपम् वर्णयते
~97
