________________
आगम
(४०)
[भाग-6] "आवश्यक"- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ४
अध्ययनं [१], नियुक्ति: [८८८], विभा गाथा H, भाष्यं [१५१...], मूलं [- /गाथा-], पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
उत्पत्तिद्वारं
सत्राक
दीप अनुक्रम
श्रीआव-IXयथासम्भव वाच्यं, तथा पदस्यार्थः पदार्थः, स चास्य वाच्यः, तथा किमाद्यनुयोगद्वारश्च प्रकर्षण रूपणा प्ररूपणा, सा च दुवि- श्यकमल- हा परूवणेत्यादि विधेया, तथा वसन्त्यस्मिन् गुणा इति वस्तु तत् नमस्कारार्थ वाच्यम्, आक्षेपणमाक्षेपः, आशङ्केत्यर्थः, यगिरिय- सा चास्य कार्या, तथा प्रसिद्धिः-तत्परिहाररूपा वक्तव्या, क्रमः-अहृदाद्यभिधेयपरिपाटी, प्रयोजनम् अहंदादिक्रमस्य वृत्तौ नम- कारण, अथवा येन प्रयुक्तो नमस्कारे प्रवर्तते तत् नमस्कारस्य प्रयोजनमपवर्गाख्यं वक्तव्यं, फलं-नमस्कारक्रियानन्तरस्कारे
भावि स्वर्गादिकं निरूपणीय, अन्ये तु व्यत्ययेन प्रयोजनफलयोरर्थ प्रतिपादयन्ति, नमस्कारः खल्वेभिद्वारश्चिन्तनीयः,
एष गाथासमुदायार्थः ॥ तत्र 'यथोद्देशं निर्देश' इति न्यायमाश्रित्य प्रथमत उत्पत्तिद्वारनिरूपणार्थमाह॥४८५॥ उप्पन्नाणुप्पन्नो इत्थ नयाऽऽइणेगमस्सऽणुपन्नो । सेसाणं उप्पन्नो जइ कत्तो? तिविहसामित्ता ॥ ८८८॥
उत्पन्नश्चासावनुत्पन्नश्च उत्पन्नानुत्पन्नः 'मयूरव्यंसकादय' इति विशेषणसमासः यथा कृताकृतं भुतमभुतमित्यादि, दाएवंप्रकारश्च समासः स्याद्वादिनामेव युक्तिमियर्ति, न शेषस्य एकान्तवादिनः, एकत्रैकदा परस्परविरुद्धधर्मानभ्युपगमात्,
अथ स्याद्वादिनोऽपि कथमेकत्रैकदा परस्परविरुद्धधर्माध्यास इत्यत आह-एत्थ नया' इति, अत्र उत्पत्त्यनुत्पत्तिविषये नयाः प्रवर्तन्ते, ते च नैगमादयः सप्त, नैगमो द्विभेदः-सर्वसङ्ग्राही देशसद्धाही च, तत्र सर्वसङ्क्राहिणो नैगमस्य सामान्यमात्रावलम्बित्वात् सामान्यस्य चोत्पादव्ययरहितत्वात् नमस्कारस्यापि च तदन्तर्गतत्वादनुत्पन्नो नमस्कारः, शेषाणां देशसङ्घाहिनेग-॥४८५॥
मप्रभृतीनां उत्पन्नः, शेषा हि विशेषग्राहिणः विशेषाश्चोत्पादव्ययशून्यस्य वान्ध्येयादेरिवावस्तुत्वात् , नमस्कारश्चार्य बस्विति | 18/ विशेषत्वादुत्पन्न इति । आह-शेषा देशसवाहिनैगमसङ्ग्रहादयः, सङ्ग्रहस्य च विशेषग्राहित्वं न विद्यते, ततः कथमुक्त शेषा
[१]
-
--
-
JanEducathe
R
aneloraryana
~98~
