________________
आगम
(४०)
[भाग-6] "आवश्यक - मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ४ अध्ययनं [१], नियुक्ति: [८८५-८८६], विभा गाथा -1, भाष्यं [१५१...], मूलं - /गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
ACANC
प्रत सूत्रांक
यत्र समासविधी सत्यसमासवचनं, यथा राजपुरुषोऽयमित्यत्र तत्पुरुष समासे कर्तव्ये विशेषणसमासकरणं वहीहिकरणं वा, यदिवा असमासकरणं राज्ञः पुरुषोऽयमिति २७ उपमादोपो हीनाधिकोपमाभिधानं, यथा मेरुः सर्पपोपमः, सर्पपो|
मेरुसमा, विन्दुः समुद्रोपमः समुद्रो बिन्दूपम इत्यादि २८, रूपकदोपो नाम स्वरूपावयवव्यत्ययो, यथा पर्वते पर्वतरूदापावयवानामनभिधानं समुद्रावयवानां चाभिधानमित्यादि २९, निर्देशदोषो यत्र उद्दिश्यपदानामेकवाक्यभावो न क्रियते,
यथा देवदत्तः स्थाल्यामोदनं पचतीति वक्तव्ये पचतिशब्दानभिधानं ३०, पदार्थदोपो यत्र वस्तुपर्यायवाचिनः पदार्थस्याथान्तरपरिकल्पनाश्रयणं यथा द्रव्यपर्यायवाचिनां सत्तादीनां द्रव्यादर्थान्तरपरिकल्पनमुलूकस्य ३१, सन्धिदोषो-विश्लिष्ट-12 संहितत्वं सन्ध्यभावो वा ३२, एते द्वात्रिंशत् सूत्रदोषा भवन्ति ज्ञातव्याः, एभिर्वियुक्त द्वात्रिंशद्दोपरहितं लक्षणयुक्तं सूत्रं
तत् इति वाक्यशेषः, द्वात्रिंशद्दोपरहितं यच्चेति वचनाद्धि तच्छब्दनिर्देशो गम्यत एव, तथाऽष्टभिगुणै रुपेतं यत् तलक्षप्रणयुक्तमिति वर्तते ॥ ते चाष्टौ गुणा इमे
निदोसं सारवंतं च, हेउजुत्तमलंकियं । उवणीयं सोवयारं व, मियं महरमेव य॥ ८८५॥ निर्दोष नाम प्रागुक्तसमस्तदोषरहितं, सारवत्-बहुपर्यायं, सामायिकशब्दवत्, अन्ययव्यतिरेकलक्षणा हेतवस्तैर्युक्त | हेतुयुक्तं, अलङ्कतम्-उपमादिभिरुपेतं, उपनीतम्-उपनयोपसंहृतं, सोपचारम्-अग्याम्याभिधानं, मितं-नियतवर्णादिपरि-13 |माणं, मधुरं-श्रवणमनोहरं ॥ अथवेदं सर्वज्ञभाषितसूत्रलक्षण
अप्पक्खरमसंविद्धं सारवं विस्सतोमुहं । अत्थोभमणबजं च, सुत्तं सवन्नुभासियं ॥ ८८६ ॥
PROGRESS
दीप
अनुक्रम
-
-
E RSSESCRACK
JanEducaका
~95