________________
आगम
(४०)
[भाग-6] "आवश्यक- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ४
अध्ययनं [१], नियुक्ति: [८६४], वि०भागाथा H, भाष्यं [१५०...], मूलं F /गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
सत्राक
दीप
श्रीआव- तासंवृतम्, अनोत्तरपदलोपो यथा भीमसेनो भीम इत्यत्र, तथा बालव्यवहारयोगात् वालं पण्डितव्यवहारयोगात् पण्डित, सम्यक्त्वाश्यकमल- बालं च तत् पण्डितं च वालपण्डितं, तथा देशः स्थूलप्राणातिपातादिः एकदेशो वृक्षच्छेदनादिस्तयोविरतिः-विरमण यस्यां दिनिरुक्तिः य० वृत्ती निवृत्ती सा देशैकदेशविरतिः, तथा गरीयान् साधुधर्मः, सकलपापनिवृत्त्यात्मकत्यात, तदपेक्षयाऽणु:-अल्पो धर्मों देश-15
| विरतिलक्षणः अणुधर्माः, तथा न गच्छन्तीत्यगा-वृक्षास्तैः कृतमा समन्तात् राजते इत्यागारं-गृहं तत्र स्थितानां धर्मों॥४७४॥
गारधर्मः, मयूरव्यंसकादित्वात् मध्यमपदलोपी समासः ॥ सम्प्रति सर्वविरतिसामायिकनिरुक्तिप्रदर्शनार्थमाह
सामाइ समइ सम्मावाओ समास संखेवो । अणवजं च परिना पञ्चक्खाणे अ ते अट्ट।। ८३४ ॥ समो-रागद्वेषयोरपान्तरालवी मध्यस्थः, इण गती, अयनं अयो, गमनमित्यर्थः, समस्य अयः समायः-समीभूतस्य सतो मोक्षाध्वनि प्रवृत्तिः, समाय एवं सामायिकं, विनयादेराकृतिगणत्वात् 'विनयादिभ्य' इति स्वाधिक इकण प्रत्ययः
| एकान्तोपशान्तगमनमिति भावः १, 'समयिक'मिति सम्यक्शब्दार्थे समित्युपसर्गः, सम्यक् अयः समयः-सम्यग्दयापूर्वक दिजीवेषु प्रवर्तनं, समयोऽस्यास्तीति 'अतोऽनेकस्वरा'दिति मत्त्वीय इकप्रत्ययः २, तथा सम्यग्-रागद्वेषपरिहारेण वदनं
वादः सम्यग्वादा, रागादिपरित्यागेन यथावदनमित्यर्थः ३, तथा 'असू क्षेपणे' असनं आसः, क्षेप इत्यर्थः, सशब्द12 प्रशंसार्थः, शोभनमसनं समासः, संसारादहिजीवस्य जीवात् कर्मणो वा क्षेपणं ४ तथा संक्षेपणं सङ्केपः-स्तोकाक्षरं महार्थ
AD॥४७४॥ च सामायिक, तत्र स्तोकाक्षरं कतिपयाक्षरात्मकत्वात् महार्थ द्वादशाङ्गपिण्डार्थत्वात् ५, 'अणवजं चेति अवयं-पापं नास्त्यवद्यमस्मिन्नित्यनवयं सामायिकं ६, तथा परि-समन्तात् पापपरित्यागेन ज्ञानं परिज्ञा सामायिकं ७, तथा परिहर
अनुक्रम
JanEducatarina
~764
