________________
आगम
(४०)
[भाग-6] "आवश्यक - मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ४ अध्ययनं [१], नियुक्ति: [८३६-८४०], विभा गाथा [-], भाष्यं [१५०...], मूलं F /गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक
-
पुग्गलेहिं करेइ ?, नो इणमटे समहे, एवं माणुसत्तणं दुल्लहं,१०॥ दस दिलुता मणुयलंभे'त्ति एते दश दृष्टान्ता मानुष्यलाभ। ा इय दुल्लहलंभ माणुसत्तणं पाविऊण जो जीवो। न कुणइ पारत्तहियं सो सोयइ संकमणकाले ॥८३६॥
एवं-उक्तप्रकारेण मानुषत्वं दुर्लभलाभ प्राप्य यो जीवः परत्रहितं धर्म न करोति, पारत्तत्ति दीर्घत्वमलाक्षणिक, स संक्रम-12 ॥णकाले-मरणकाले शोचति-शोकं करोति ॥ क इवेत्याह--
जह वारिमझ ढोच गयवरो मच्छउच्च गलगहिओ। बग्गुरपडिओ यमओ संवइओ जहा पकखी ॥८३७॥ सो सोयह मनुजरासमुच्छुओ तुरियनिहपकिखत्तो । तायारमचिंदतो कम्मभरपणोल्लितो जीवो ।। ८३८ ॥
यत्युपप्रदर्शने, यथा शोचति तथा दर्यत इति भावः, वारिमध्यक्षिप्तो गजवरो, मत्स्य इव वा गलगृहीतः, यदिवा मृग इव | वा वागुरापतितः, संवर्त्त-जालं तमितः-प्राप्तो यथा वा पक्षी, 'सो सोयइ' इत्यादि, सोऽकृतपुण्यः मृत्युजरासमवस्तृतःमृत्युजराकान्तः त्वरितनिद्राप्रक्षिप्त:-मरणनिद्रया अभिभूतःत्रातारम् अविंदान:-अलभमानः कर्मभरप्रणोदितः-कर्मभरप्रेरितो जीवः शोचति, ही न कृतं किमपि जन्मान्तरसुखनिवन्धनं सुकृतमिति शोकं करोति ॥ स चेत्थं मृतः सन् काऊणमणेगाई जम्ममरणपरियट्टणसयाई। दुकखेण माणुसत्तं जइ लहइ जहिच्छियं जीवो ॥ ८३९॥
कृत्वा अनेकानि जन्ममरणपरिवर्तनशतानि दुःखेन-महता कष्टेन यदि कथमपि लभते जीवो मानुषत्वं, कुशलपक्षकारी पुनः सुखेन मृत्वा सुखेनैव लभते मानुषत्वम् ॥ तं तह दुल्लभलंभं विजुलयाचंचलं च मणुयत्तं । लक्ष्ण जो पमायइ सो काउरिसो न सप्पुरिसो॥८४०॥
ISRUSHNASALMANSARICKSTRI
दीप
अनुक्रम
E
~37~