________________
आगम
(४०)
[भाग-6] "आवश्यक"- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ४ अध्ययनं [२], नियुक्ति: [१०८५-१०८७], विभागाथा -], भाष्यं [२०५...], मूलं [१...] / गाथा [१] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
सूत्रांक
गाथा
||१||
361
वित्तम्मि जंमि खित्ते काले जो जम्मि होइ कालम्मि। दुविहो उहोइ भावे अपसरथो तह पसत्यो अ॥१०८५॥
यो यस्मिन् क्षेत्रे शुल्कादिरूपो विचित्रः करः स क्षेत्रे-क्षेत्रविषयः करः, तथा यो यस्मिन् काले भवति कुटिकादानादिरूपः करः स काले कालकरः, द्विविधा भवति भावे भावकरः, द्वैविध्यमेव दर्शयति-प्रशस्तः तथा अप्रशस्तश्च, तत्राप्रशस्तपरित्यागात् (प्रशस्तो भहतीति) प्रशस्तमेवाभिधित्सुराह
कलहकरो डमरकरो असमाहिकरो अनिव्वुइकरो अ। एसो अ अप्पसत्थो एवमाई मुणेअबो ॥ १०८६॥ ___ आह-तक्तायोजनसद्भावात् तदुद्देशेऽप्ययमेवादावप्रशस्तः कस्मान्नोपन्यस्तः१, उच्यते, इह मुमुक्षुणा प्रशस्त एवं भाव आसेवनीयो, नेतर इति ख्यापनार्धमादी प्रशस्त उक्त इत्यदोषः, तत्र कलहो-वाचिकं भण्डनं तत्करणशीलोऽप्र|शस्तक्रोधाचीदयिकभाववातः कलहकरः, कायवाङमनोभिर्विचित्रं ताडनं डमरं तत्करणशीलो डमरकरः, तथा समाधान समाधिः-स्वास्थ्यं न समाधिरसमाधिः-अस्वास्थ्यनिवन्धना सा सा कायादिचेष्टा तत्करणशीलोऽसमाधिकरः, निवृत्तिः-सुखं अनिवृत्तिः-पीडा तत्करणशीलोऽनिवृत्तिकरः, एप तुशब्दस्यावधारणार्थत्वादेष एव जात्यपेक्षया, न व्यत्यपेक्षया, एवमादिय॑त्यपेक्षया, अप्रशस्तो भावकरो ज्ञातव्यः ॥ सम्पति प्रशस्तै भावकरमभिधित्सुराह- . अस्थकरो हिअकरो कित्तिकरो गुणकरो जसकरो अ। अभयंकर निव्वुइकरो कुलगर तित्थंकरतकरो ॥१०८७॥
इह अर्थों नाम विद्याऽपूर्व धनार्जनं शुभमर्थ इति ततः प्रशस्तविचित्रकर्मक्षयोपशमादिभावतस्तत्करणशीलोऽर्थकरः, एवं हितादिष्वपि भावनीयं, नवरं हितं-परिणामपथ्यं यत्किञ्चित्कुशलानुवन्धि, कीर्तिी-दानपुण्यफला गुणा-ज्ञानादयः
दीप अनुक्रम
[३]
Fur
& Fonte
Manelibrary.org
~321