________________
आगम
(४०)
[भाग-6] "आवश्यक"- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ४ अध्ययनं [१], नियुक्ति: [१०५५], वि०भा०गाथा -1, भाष्यं [१८९...], मूलं [१] / गाथा पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
श्रीआवातरप्रत्याख्यान
जीवितनिक्षेपाः
सत्राक
दीप अनुक्रम
तद्यथा-पूर्वश्रुतप्रत्याख्यानमपूर्षश्रुतप्रत्याख्यानं च, तत्र पूर्वश्रुतप्रत्याख्यानं प्रत्याख्यानसंज्ञितं पूर्व, अपूर्वश्रुतप्रत्याख्यानं मलयगि०४ात्वातुरप्रत्याख्यानादि, तथा नोश्रुतप्रत्याख्यानं श्रुतप्रत्याख्यानादन्यत् , तच्च द्विधा 'मूले तह उत्तरगुणे य' मूलवृत्तौ सूत्र- गुणप्रत्याख्यानं उत्तरगुणप्रत्याख्यानं च, मूलगुणप्रत्याख्यानं द्विभेद, तद्यथा-देशप्रत्याख्यानं सर्वप्रत्याख्यानं च, देश-1 स्पर्शिका प्रत्याख्यानं श्रावकाणां, सर्वप्रत्याख्यानं संयतानां, सर्वप्रत्याख्यानेन चेहाधिकारः, सामायिकानन्तरं सर्व सावधं योगं|
प्रत्याख्यामीत्युपादानात् , इह वृद्धसम्प्रदाय:-पञ्चक्खाणे उदाहरणं, रायधूयाए पञ्चक्खायं वरिसं जाव मंसं न खइयर्व, ॥५७९॥
पारणगे अणेगाणं जीवाणं घातो कतो, साहू विहरंता आगया, मंसं न पडिग्गहियं, तीए भणियं-किं तुझं अजवि वरिसं
न पुज्जइ, साहहिं भणियं-जावजीवमम्हं मंसपञ्चक्खाणं, एस्थ धम्मकहा, सा संबुद्धा, पवइया, पुषं दबपञ्चक्खाणं, द्रौपच्छा भावपञ्चक्खाणं ॥ तदेवं व्याख्यातः प्रत्याख्यानमिति सूत्रावयवः, अधुना 'यावज्जीवयेति व्याख्यायते, तत्रादी|
भावार्थमभिषित्सुराहकाजावदवधारणम्मि जीवणमवि पाणधारणे भणिअं आ पाणधारणाओ पावनिवत्ती इहं अत्थो ॥ १०५५॥
यावदित्ययं शब्दोऽवधारणे वर्तते, जीवनमपि प्राणधारणे भणित, 'जीव प्राणधारण'इति वचनात्, ततो यावज्जीवया प्रत्याख्यामीति, कोऽर्थः ?-आ प्राणधारणात्-प्राणधारण यावत् पापनिवृत्तिरिति, परतस्तु न विधिनापि प्रतिषेधः, ठा विधावार्शसादोपप्रसङ्गात् , प्रतिषेधे तु सुरादिषूत्पन्नस्य भजप्रसङ्गात् , इह च जीवनं जीव इति क्रियाशब्दो, न जीवतीति |
जीवः आत्मा पदार्थः, जीवनं च प्राणधारणं, जीवनं जीवितं चेत्येकार्थ, तत्र जीवितं दशधा, तथा चाह
ऊमऊरालय
Stick
[२]
For Fun
~286