________________
आगम
(४०)
[भाग-6] "आवश्यक- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ४
अध्ययनं [१], नियुक्ति: [९७४], विभा गाथा H, भाष्यं [१५१...], मूलं [- /गाथा-], पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
सत्राक
स्थानं
स्कारे
दीप अनुक्रम [१]
श्रीआव
सिद्धाणं ॥१॥ ते पुण होञ्ज विहत्था कुम्मीपुत्तादयो जहन्नेणं । अन्ने संवट्टियसत्तहत्थसिद्धस्स हीणत्ति ॥२॥" अथवा श्यकमल
यदिदं सूत्रे जघन्यमानमुक्तम्-सप्त हस्ताः उत्कृष्टं पञ्च धनु शतानि तद् बाहुल्यमधिकृत्योक्तम् , अन्यथा अङ्गुलपृथक्वैर्जघन्ययगिरीय- पदे धनुःपृथक्त्वैरुत्कृष्टपदे यथाक्रमं हीनमभ्यधिकं वा तद् वेदितव्यम् , तेन कृर्मापुत्रमरुदेव्यादिभिर्न कश्चिद्विरोधः, ना वतीनम- खलु आश्चर्यादिकं किंचित् सामान्यश्रुते सर्वमुक्तमस्ति, अथ च अनिबद्धमपि तदस्तीति श्रद्धीयते, पञ्चशतादेशवचनवत् ,
18|तथेदमपि सिद्धिं गच्छतो द्विहस्तमानं सपादपञ्चधनु शतमानं (च)श्रद्धीयतामिति, उक्तं च-"बाहलतोय सुत्तमि सत्त पंच
हाय जहन्नमुकोसं । इहरा हीणभहियं होजंगुलधणुपुहुत्तेहिं ॥१॥ अच्छेरयादि किंचिवि सामन्नसुए न देसियं सर्व । होज ॥५४५॥ व अनिवद्धं चिय पंचसयादेसवयणं व ॥२॥" सांप्रतमुक्तानुवादेनैव संस्थानलक्षणं सिद्धानामभिधातुकाम आह
ओगाहणाय सिद्धा भवतिभागेण होंति परिहीणा । संठाणमणिस्थंस्थं जरामरणविप्पमुकाणं ॥९७४॥ ___ अवगाहनया सिद्धा भवत्रिभागेन-भवगतशरीरत्रिभागेन परिहीना भवन्ति, ततस्तेषां जरामरणविप्रमुक्तानां संस्थानमनित्थंस्थं वेदितव्यम् , इत्थंप्रकारमापन्नमित्धं इत्थं तिष्ठतीति इत्थंस्थं न इत्थंस्थमनित्वंस्थ, न केनचिदपि लौकिकेन प्रकारेण| स्थितमितिभावः । इयमत्र भावना-योगनिरोधकाले देहविभागस्य शुपिरस्य प्रदेशैरापूरणात् पूर्वसंस्थानान्यथाव्यवस्थानतः अनियताकारसंस्थानम् , अनियताकारत्वादेव च तदनित्थंस्थमुच्यते, नतु सर्वथा तदभावतः, सिद्धादिगुणेष्वपि यः सिद्धानां 'से न दीहे, न रहस्से' इत्यादिवचनेन दीर्घहस्वादीनां प्रतिषेधः सोऽप्यनित्थंस्थसंस्थानत्वादवसेयो, न पुनः सर्वथा। तेषामभावतः, उक्तं च-"सुसिरपडिपूरणातो पुवागारं तहाणवत्धातो । संठाणमणिर्थत्वं जं भणियं अणिययागारं ॥१॥
॥५४५॥
CREAMECK
JanEducK
~218~
