________________
आगम
(४०)
[भाग-6] "आवश्यक'- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ४
अध्ययनं [१], नियुक्ति: [९५४], विभा गाथा H, भाष्यं [१५१...], मूलं [- /गाथा-], पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
श्यकमल
सत्राक
दीप अनुक्रम [१]
श्रीआव- टीकादाविति ततः परिभावनीयम् , प्रदीपदृष्टान्तोऽप्यसिद्धो, यतः प्रदीपपुद्गला एव भास्वरं रूपं परित्यज्य तामसं रूपा- समुद्घात:
गन्तरमासादयन्तीत्यलं विस्तरेण ॥ अथवा अन्यथा व्याख्यायते 'दीर्घकालरज' इति, रज इति रजः सूक्ष्मतया, स्नेहबन्ध-6 यगिरीय- नियोग्यत्वाद्वा इत्यर्थः, यद्भव्यकम्मेति च नैवं व्याख्यायते, साक्षात्काभिधानेन सर्वनाम्नो निरर्थकत्वात्, प्रकरणादेव। वृत्तौ नम- भव्यस्थाप्यवगम्यमानत्वात् , अभव्यस्य सिद्धत्वायोगात् , ततो जन्तुकर्मेति व्याख्येयम् , जन्तुः-जीवस्तस्य कर्म, जन्तु-18 स्कारे 18|ग्रहणेनाबद्धकर्मव्यवच्छेदमाह, 'से'तस्य जन्तोरसितं-कृष्णमशुभं संसारानुबन्धित्वात् , एवंविधस्यैव क्षयः श्रेयान, नतु।
शुभस्वरूपस्येति भावना, अष्टधा सितमित्यादि पूर्ववत्, प्रथमव्याख्यापक्षमधिकृत्याह-तत्कर्म शेषं तस्य समस्थिति वा स्यादसमस्थिति वा ?, न तावत् समस्थिति, विषमनिबन्धनत्वात् , नाप्यसमस्थिति चरमसमये युगपत् क्षयासम्भवात् , एतदयु
कम् , उभयथाऽप्यदोषात्, तथाहि-विषमनिबन्धनत्वेऽपि सति विचित्रः क्षयसम्भव इति कालतः समस्थितिकत्वाविरोधः, दाचरमपक्षेऽपि समुद्घातगमनेन समस्थितिकरणभावाददोषः, न चैतत् स्वमनीषिकयोच्यते, यत आह नियुक्तिकृत्
नाऊण वेयणिजं अइबहुगं आउगं च धोवागं । गंतृण समुग्घायं खवेइ कर्म निरवसेसं ।। ९५४ ॥ ज्ञात्वा केवलेनावगम्य वेदनीयं कर्म अतिबहु-शेषभवोपग्राहिकर्मापेक्षयाऽतिप्रभूतं, आयुष्कं च कर्म तदपेक्षयैव स्तोक, ज्ञात्वेति वर्तते, अत्रान्तरे गत्वा वा-प्राप्य 'समुद्घात' सम्यक्-अपुनर्भावेन उत्-प्राबल्येन घातः-कर्मणो वेदनीयादेहेननं प्रलयो यत्र प्रयलविशेषे स समुद्घातस्तं, गत्या क्षपयन्ति कर्म निरवशेष, निरवशेषमिव निरवशेष, प्रभूततमक्षपणात्, शेपस्य चान्तर्मुहर्त्तमात्रकालावधितया किंचिच्छेपत्वेन परमार्थतोऽसत्कल्पत्वात्, आह-ज्ञात्वा वेदनीयमतिबहित्यत्र को
XXX43*
॥५३५॥
For Fun
P
helibrary.org
... अत्र समुद्घातस्य वर्णनं क्रियते
~198~
