________________
आगम
(४०)
[भाग-6] "आवश्यक - मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ४
अध्ययनं [१], नियुक्ति: [९५३], विभा गाथा H, भाष्यं [१५१...], मूलं [- /गाथा-], पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
सत्राक
तुशब्दो भव्यकर्मविशेषणार्थः, न खल्वभव्यकर्म सर्वथा मायते, ततोऽयमर्थः-दीर्घकालरजो यत् भव्यकर्म तत् शेषित-शे-16 IPीकृत, स्थित्यादिभिः प्रभूतं सत् स्थित्यनुभावसङ्ख्यापेक्षया अनाभोगसद्दर्शनज्ञानचरणाधुपायतः शेषम्, अल्पं कृतमिति |
भावः, प्राक् किंभूतं सत् शेपितमित्यत आह-'अष्टधा' ज्ञानावरणादिभेदेनाष्टप्रकारं सत् 'सितं' 'सित वर्णबन्धनयो रिति दावचनात् 'पिञ् बन्धने' इति वचनात् वा बद्धं कर्म ध्मातं 'ध्मा शब्दाग्निसंयोगयो रिति वचनात् ध्यानानलेन महाग्निना I लोहमलयत् येन स सिद्धः, 'पृषोदरादय' इति इष्टरूपनिष्पत्तिः, एवं कर्मदहनानन्तरं सिद्धस्य सतः, किं ?-सिद्धत्वमुपजायते,
नासिद्धस्य, निश्चयनयमेतत् , उकं च-"पलालं न दहत्यग्निर्भिद्यते न घटः क्वचित् । नासाधुः (नासन् कश्चित् ) प्रबजितो,15 भन्योऽसिद्धो न सिद्धयति ॥१॥" उपजायते इत्यपि तत्त्वतस्तदात्मनः स्वाभाविकमेव सद्' अनादिकम्मोवृतं तदावरणविगमेअनाविर्भवति, तथापि लौकिकवाचोयुक्त्या व्यवहारदेशनया उपजायते इत्युच्यते, अथवा सिद्धस्य सिद्धत्वं भावरूपमुप-17
जायते, नतु प्रदीपनिर्वाणकल्पमभावरूपं, तेन यदाहरेके-"दीपो यथा निर्वृतिमभ्युपेतो, नैवावनिं गच्छति नान्तरि-18 | क्षम् । दिशं न काञ्चित् विदिशं न काश्चित् , स्नेहक्षयात् केवलमेति नाशं ॥१॥ जीवस्तथा निवृतिमभ्युपेतो, नैवावनिंद गच्छति नान्तरिक्षम् । दिशं न काश्चित् विदिशं न काञ्चित् , केशक्षयात् केवलमेति शान्ति ॥ २॥' मिति तदपास्त द्रष्टव्यम् , तथाविधसिद्धत्वभावे दीक्षादिप्रयासवैयर्थ्यप्रसङ्गात्, न खलु कश्चनापि सचेतनः स्ववधाय कंठे कुठारं प्रक्षि-151
पतीति परिभावनीयमेतत्, न च निरन्वयविनाशो युक्तिघटामुपैति, सतः सर्वथा विनाशायोगात्, असतः खरविषाणस्येमा. सू. १०वादलस्योत्पत्त्ययोगात् 'नासतो विद्यते भावो, नाभावो विद्यते सत' इति वचनात्, विजृम्भितं चात्रार्थे धम्मसङ्ग्रहणि
CONSCREENNAR
दीप अनुक्रम [१]
For
F
lutelu
~197