________________
आगम
(४०)
प्रत
सूत्रांक
[-]
दीप अनुक्रम
[3]
[भाग-6] “आवश्यक”- मूलसूत्र - १ (निर्युक्तिः + वृत्तिः) ४
अध्ययनं [१], निर्युक्तिः [ ९१८ ], वि० भा० गाथा [-] भाष्यं [ १५१...], मूलं [- / गाथा-1, पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनिर्युक्ति एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्तिः
श्रीआव
इय कमल
यगिरीयवृत्तौ नम
स्कारे
॥ ४९९ ॥
кокове
राया तत्थेव आगतो ॥ अमुं गोवावि पढंति, सो विहरंतो सातत्य समोसो, आरामे ठिओ, आरामिओ पढाइ, तेण | पुच्छिओ साहइ, तेण भणियं अहं पूरेमि, 'एएसिं घायगो जो उ, सोवि इत्थेव आगतो' ॥ सो घेतूण रण्णो समीवं गतो, पढाइ, राया सुणंततो मुच्छितो, सो हम्ममाणो भणइ-कथं काउं अहं याणामि, लोगस्स कलिकरंडो एसो मे समणेण दिन्नो, राया तत्थ मणूसे विसज्जेइ, जइ अणुजाणह बंदतो एमि, आगतो, सहो जातो, साहूवि आलोइयपडिकतो, एवं संसारवद्धणो दोस्रो जेहिं नामितो ते अरिहा ॥ इह रागद्वेषी क्रोधाद्यपेक्षया नयैः पर्यालोच्येते, तत्र यद्यपि नया नैगमादयः सप्त, तथापि नैगमः सामान्यग्राही सङ्ग्रहे विशेषग्राही व्यवहारेऽन्तर्भवतीति परेिव सङ्ग्रहादिभिर्विचारः, तत्र सङ्ग्रहस्याप्रीतिजाति सामान्यतः क्रोधमानौ द्वेषः मायालोभौ तु प्रीतिजातिसामान्याद्रागः, उक्तंच - " कोहं वा माणं वा अपीतिजाईतों संगहो दोसं । माया लोभे य सपीइजाइसामन्नतो रागं ॥ १ ॥ " व्यवहारश्च क्रोधमानमाया द्वेषः, मायाया अपि परोपघाताय प्रयुज्यमानत्वेनाप्रीतिजातावन्तर्भावात्, लोभस्तु न्यायोपादानमूर्च्छत्मको रागः, उक्त च - "मायंपि दोसमिच्छइ ववहारो जं परोवघायाय । नायोवायाणोच्चिय मुच्छालाभोत्ति तो रागो ॥ १ ॥" ऋजुसूत्रस्य क्रोधस्तावदप्रीतिरूपत्वात् द्वेषः, मानमायालोभास्तु भाज्याः, कदाचित् रागः कदाचिद् द्वेषः, तथाहि यदा मानोऽहङ्कारो - प्रयोगात्मकस्तदाऽऽत्मनि बहुमानेन प्रीतियोगाद्रागो, यदा तु स एव परगुणविद्वेषोपयोगात्मकः तदानीमप्रीतिरूपत्वाद् द्वेषः, एवं मायालोभावपि परोपघाताय व्याप्रियमाणों द्वेषः, स्वशरीरस्वधनस्वजनादिषु मूर्च्छपयोगकाले तु तावेव रागः, अभिष्वङ्गात्मकत्वात् उक्तंच "माणो रागोत्ति मतो साहंकारोवयोगकालम्मि । सो चेव होइ दोसो परगुणदोसोवयोगंमि ॥१॥
For Private & Personal Use Only
126~
अप्रशस्त
द्वेपे नावि४ कः नयाश्व
॥ ४९९ ॥