________________
आगम
(४०)
[भाग-6] "आवश्यक'- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ४ अध्ययनं [१], नियुक्ति: [८९१-८९२], विभा गाथा E], भाष्यं [१५१...], मूलं [- /गाथा-], पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
षट्पदायां
सत्राक
स्कारे
C
॥४८९॥
दीप अनुक्रम
श्रीआव- द्विविध-जीवरुपमजीवरूपं च, जीवरूपं जिनादि अजीवरूपं तत्पतिमादि, जीवाजीवपदाभ्यां पैकवचनबहुवचनाभ्यामष्टौ ट्र श्यकमल- भङ्गाः, तद्यथा-जीवस्य १ अजीवस्य २ जीवानां ३ अजीवानां ४ जीवस्याजीवस्य च ५ जीवस्याजीवानां च ६ जीवानाम- कस्यद्वार यगिरिय- जीवस्य च ७ जीवानामजीवानां च ८, अत्रोदाहरणानि-'जीवस्स सो जिणस्स उ अज्जीवस्स उ जिणिदपडिमाए । जीवाण वृत्तौ नम- जईणपि व अजीवाणं तु पडिमाणं ॥११॥ जीवस्साजीवस्स य जइणो बिस्स वेगतो समयं । जीवस्साजीवाण य जइणो
पिडिमाण वेगत्थ ॥२॥ जीवाणमजीवस्स य जईण विस्स वेगतो समय जीवाणमजीवाण य जईण पडिमाण वेगस्थ ॥२॥
ननु प्राक् सर्वनयमताभिप्रायेणेदमुक्तं-'जीवो नमस्कारः' केवलं केषांचिन्नयानामभिप्रायेण सामान्येन जीवः अपरेषां नमस्काप्रारक्रियापरिणतः, अत्र तु विपरीतार्थकथनमिति कथं न विरोधः?, नैष दोषः, नमस्कारो हि प्रागुक्तयुक्तिभिः सर्वनयमताभि|प्रायेण जीव एव, जीवादन्यस्य नमस्कारक्रियाकर्तृत्वायोगात्, केवलं स जीवकर्तृकोऽपि सन् कस्याबुपयोगद्वारेणाभव-12 दतीति स्वामित्वचिन्तामात्रमत्र क्रियते, ततो न कश्चिद्दोषः, आह च भाष्यकृत्-"जीवोत्ति नमोकारो नणु सबमयं कहं पुणो गई
मेओ । इह जीवस्सेव सतो भन्नइ सामित्तचिंतेयं ॥१॥" सङ्कहनयस्तु सामान्यमात्रग्राही, अत एव अयं स्वः अयं | ४ परः अयं जीवः अयमजीव इति विशेषणनिरपेक्षो नमस्कार-नमःसामान्यमानमेकस्य स्वामिमात्रस्य जीवाजीवविशेषणरहि-17 दातस्याभिमन्यते, न बहूनां, नापि बहुप्रभेदान्नमस्कारान् , न खलु स जीवस्यायं नमस्कारोऽयमजीवस्यायं स्वस्य अयं परस्येति ॥४८९॥
स्वामिभेदान् कर्तृमेदान् वा नमस्कारस्यानुमभ्यते, सामान्यमात्राक्षेपात्, उक्तं च-"सामन्नमत्तगाही सपरजियेयरविसेस-IN णोऽभिन्नो । न य भेयमिच्छइ सया स नमोसामन्नमेत्तस्स ॥१॥" अथवा स सङ्ग्रहनयः सर्ववस्तूनां सर्वेषामपि च
[१]
~106
