________________
आगम
(४०)
[भाग-5] "आवश्यक - मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ३ अध्ययनं [-], नियुक्ति: [६१०-६१२], वि०भा०गाथा -1, भाष्यं [१३२...], मूलं -/गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
सत्राक
E
आवश्यके
ज्ञानस्यालम्बनं परमाणवो वा स्युः परमाणुसमूहो वाऽवयवी वा, तत्र न तापत्परमाणवस्तेषामिन्द्रियविज्ञाने प्रतिभा-ISभूतपत्रक श्रीमलय- दासाभावात् , न खलु चाक्षुषे विज्ञाने परस्परविशकलिताः परमाणवः प्रतिभासन्ते, नापि समूहः, समूहो हि नाम द्वित्रा
सिद्धिः समवसरणे|दिपरमाणूनां संयोगः, स चानुपपन एव, विकल्पद्वयानतिकमात्, तथाहि-परमाणूनां संयोगो देशतो वा स्याता व्यक्तगण
सर्वात्मना वा', तत्र न तावद्देशेन, परमाणोर्देशाभावाद्, अन्यथा परमाणुत्वक्षतेः, परमोऽणुः परमाणुरिति व्युत्पत्ते, घर: ॥३२५॥ अथ सर्वात्मना पक्षस्तहि परमाणोः परमाणों प्रवेशादणुमात्रप्रसक्तिः, तथा च पठन्ति-"संजोगोऽविय तेर्सि देसेणं सपहा
व होजा हि । देसेण कहमणुत्तं? अणुमेत्तं सचहा भवणे ॥१॥ (धर्म. ६५१) अथ ब्रूपे-परस्परं प्रत्यासन्नत्वमात्रमेवात्र संयोग-18 समूहो, न देशेन सर्वात्मना वा, ततो न कश्चिद्दोषः, तदप्यसम्यक्, प्रत्येकमिव समुदितानामपि तेषामग्रहणप्रसङ्गात्, स्वस्वरूपावस्थितानां तेषामिन्द्रियगम्यत्वाभावात्, न च परस्परपत्यासन्नत्वमभ्युपपन्नं, तझ्यवश्यं षड्दिग्भेदतो भवति, दिग्भेदे च देशसम्भवादणुत्वव्याघातः, आह च-हाणी य अणुत्तस्सा दिसिभेदातो न अन्नहा घडइ । तेसि मिहो पञ्चासन्नयत्ति परिफरगुमेयंपि ॥१॥(धर्म०६५३) अथावयवीति पक्षः सोऽप्ययुक्तः, अवयविन एवासम्भवात् , तस्यावयवेषु वृत्त्ययोगात् , तथाहि-सोऽवयवी देशेन वा प्रत्येकमवयवेषु वर्तते सर्वात्मना वा ?, तत्र न तावद्देशेन अवयविनो देशाभावात्, अन्यथा तेष्वपि देशेषु देशेन वर्तेत, तत्रापि स एव प्रसङ्ग इत्यनवस्था, अथ सर्वात्मना वर्हि यावन्तोऽवयवास्तावन्तोऽवयविन ३२ इत्यवयविबहुत्वप्रसङ्गः, अथ न बेमो देशेन वर्तते सर्वात्मना वा, किन्तु वर्तते इत्येव, तत उक्तदोषाप्रसङ्गा, तदप्यश्लीलम्, उत्करूपप्रकारद्वयव्यतिरेकेणान्यस्य वृत्तिप्रकारस्थासम्भवात् , अथ समवायलक्षणेन सम्बन्धेन वचते इति मन्येथास्तदप्ययुकं,
दीप
अनुक्रम
JanEttacnelon mermational
~734
