________________
आगम
(४०)
प्रत
सूत्रांक
[-]
दीप
अनुक्रम
H
[भाग-5] “आवश्यक”- मूलसूत्र - १ (निर्युक्तिः + वृत्ति:) ३
अध्ययनं [-], निर्युक्ति: [ ६०९], वि० भा०गाथा [-], भाष्यं [ १३२...], मूलं [- / गाथा-]
पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनिर्युक्तिः एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्तिः
आवश्यके श्रीमलयसमवसरण
॥ ३२४ ॥
जीवसिद्धिः वायुभूतिः
विलक्षणतया तस्या मूर्त्तत्वायोगात्, एतच्च प्रागेव भावितम्, न च तस्मिन् सत्येवोपलम्भस्तद्धर्म्मवानुमानायालं, व्यभि- शरीरभिन्नचारदर्शनात्, तथाहि स्पर्शे सत्येव रूपादय उपलभ्यन्ते, न च तेषां तद्धमेतेति ततः शरीरातिरिक्तात्माख्यपदार्थधर्मश्चेतनेति स्थितं, प्रत्यक्षसिद्धोऽप्येष आत्मा, तद्गुणस्यावग्रहादिज्ञानस्य स्पष्टसंवेदनप्रत्यक्षसिद्धत्वात्, अनुमानगम्योऽपि, तच्चेदं देहेन्द्रियातिरिक्त आत्मा, तद्विगमेऽपि तदुपलच्धार्थानुस्मरणात् पश्चवातायनोपलब्धार्थानुस्मर्तृदेवदत्तवत् इह स्मरणमनुभवपूर्वकतया व्याप्तं, व्याप्यव्यापकभावश्चानयोः प्रत्यक्षेणैव प्रतिपन्नः, तथाहि - योऽर्थोऽनुभूतः स स्मर्यते न शेपस्तथा स्वसंवेदनप्रत्यक्षेण प्रतीतेः, विपक्षे चातिप्रसङ्गो बाधकं प्रमाणं, अननुभूते हि विषये यदि स्मरणं भवेत् ततो|ऽननुभूतत्वाविशेषात् खरविषाणादेरपि स्मरणप्रसक्तिरित्यतिप्रसङ्गः, विवक्षिते देहे विवक्षितेषु च इन्द्रियेषु सत्सूपलभ्यो योऽर्थः स भवान्तरे तद्विगमेऽपि जातिस्मरणे स्मर्यते, ततोऽवश्यं तस्यार्थस्योपलम्भको देहातिरिक्त आत्मा प्रतिपत्तव्यो, न तन्मात्रः, तन्मात्रत्वे तद्विगमे तदुपलब्धार्थानुस्मरणायोगात्, अधिकृतदेहेन्द्रियमात्रेण तस्यानुपलब्धत्वादिति, आगमगम्यता त्वस्य सुप्रसिद्धैव, सत्येन लभ्य इत्यादिवेदप्रमाणाभ्युपगमात् । एवं भगवता व्याकृते स किं कृतवान् इत्याहछिन्नंमि संसयंमी जाइजरामरणविष्यमुकेण । सो समणो पद्मइतो पंचहिं सह खंडिसएहिं ॥ ६०९ ॥ अस्या व्याख्या पूर्ववत् । प्रथमगणधरादिदं नानात्वं तस्य जीवसत्तायां संशयः अस्य तु शरीरातिरिके खल्वात्मनि, न तु तत्सत्तायामिति । तृतीयो गणधरः समाप्तः ॥
For Pevato & Personal Use Only
~71~
॥ १२४ ॥
