________________
आगम
(४०)
[भाग-5] "आवश्यक'- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ३
अध्ययनं [-], नियुक्ति: [५७५-५७६], वि०भा०गाथा -1, भाष्यं [११९...], मूलं -/गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक
यदि धर्म ततः स शेपैः सुतरां कर्तव्य इति श्रोतृबुद्धे प्रवर्तनम् , तथा प्रायवाक्यंश्च-आदेयवाक्यश्च सुरूपो भवति, चशब्दात् श्रोतृणां रूपाद्यभिमानापहारी च, अत एतैः कारणैर्भगवतो रूपं प्रशंसामः) अथवा पृच्छेति भगवान देवनरतिरश्चां प्रभूतसंशयिनां कथं व्याकरणं कुर्वन् संशयविच्छित्तिं करोति !, उच्यते-युगपत् , किमित्याह- .
कालेण असंखेणवि संखाईयाण संसईणं तु । मा संसयवुच्छित्तीन हुन्ज कमवागरणदोसा ॥ ५७५॥ यदि एकैकस्य परिपाव्या एकैकं संशयं परिच्छिन्द्यात् ततः समातीतानां देवानां संशयिनामसोनापि काढेन संश-| यविच्छित्तिर्न स्थात्, कुत इत्याह-क्रमेण व्याकरणं क्रमव्याकरणं स एव दोषः क्रमव्याकरणदोषस्तस्मात्, ततो युग४ पद् व्याकरोति ॥ युगपद्व्याकरणे गुणमुपदर्शयतिहै| सबथवि अ समत्तं रिद्विविसेसो अकालहरणं च । सबन्नुपचओऽवि अ अर्चितगुणभूइओ जुगवं ॥५७६ ॥
सर्वत्र-सर्वसत्त्वेषु समत्वम्-अविषमत्वं युगपत्कथनेन भगवतो रागद्वेषरहितस्य प्रथितं भवति, अन्यथा तुल्यकालसंशयिनां युगपजिज्ञासुतयोपस्थितानां कालभेदकथने रागेतरगोचरचित्तवृत्तिप्रसङ्गः, सामान्यकेवलिनां तासङ्ग इति चेत्, |न, तेषामित्वं देशनाकरणायोगात् , तथा ऋद्धिविशेष एवं भगवतः प्रथितो भवति, यत् युगपत् सर्वेषामेव संशयिनामशेषसंशयव्यवच्छित्तिं करोति, तथा अकालहरणं भवति, भगवता युगपत्संशयापनोदात् , कमेण कथने तु कस्यचित्संशयिनोऽनिवृत्तसंशयस्यैव मरणं स्यात्, न च भगवन्तमप्यवाप्य संशयनिवृत्त्यादिफलरहिताः प्राणिनो भवन्तीति युक्त, सर्वज्ञप्रत्ययोऽपि तेषामेवमुपजायते, यथा सर्वज्ञोऽयं हृद्गताशेषसंशयापनोदात्, न खस्वसर्वज्ञ एककालमशेषसंशयापनो
*
दीप
*
अनुक्रम
*
म
JanEtacncionematiana
~38~
