________________
आगम
(४०)
[भाग-5] "आवश्यक"- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ३ अध्ययनं [१], नियुक्ति: [८२६-८२७], विभा गाथा , भाष्यं [१५०...], मूलं - /गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [९] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
कद्वारे
प्रत
सूत्रांक
1४४ाता
श्रीआव-16 निर्वेष्टयन् चत्वार्यपि सामायिकानि लभते, विशेषतस्तदावरणं, तत्र ज्ञानावरणं निवेष्टयन् श्रुतसामायिकमामोति, मोहनीय श्यक मल- तु निवेष्टयन शेषत्रयमिति, भावतस्तु क्रोधाध्यवसायान् निर्वेष्टयन् चतुर्णामन्यतरत् प्रतिपद्यते, पूर्वप्रतिपन्नस्त्वस्त्येव,
बेदनादि या वृत्तौ संवेष्टयंस्त्वनन्तानुबन्ध्यादीन् न किश्चित्प्रतिद्यते, शेषकर्म त्वङ्गीकृत्योभयथापि ॥ गतं निर्वेष्टनद्वारमुर्चनाद्वारमधुना-नररपोवपातेदारसु अणुवढे' इत्यादि, नरकेष्वधिकरणभूतेषु अनुद्वर्तयन् , तत्रस्थ एवेत्यर्थः, पाठान्तरम्-'नरपाओ अणबुट्टे' इति ||
तत्र नरकादनुवर्तयन् , तत्रैव स्थितः सन्निति भावः, दुगंति आद्यसामायिकद्वयं प्रतिपद्यते, तदेवाधिकृत्य पूर्वप्रतिपन्नोऽप्राप्यस्ति, ततः पदत्तस्तु कदाचित् तिर्यक्षुत्पन्नः सर्वविरतिवर्ज सामायिकत्रिकं प्रतिपद्यते, मनुष्येपत्पन्नश्चतष्टयमपि ॥
तिरिएसु अणुबहे तिगं चउ सिआ य उचहे । मणुएसु अणुबहे चउरो ति दुगं तु उबहे ॥ ८२६ ॥
देवेसु अणुवढे दुगं चउक सिआ य उचढे । उन्हमाणओ पुण सघोऽपि न किंचि पडिबजे ॥ ८२७॥ | तिर्यक्षु गर्भव्युत्क्रान्तिकेषु संज्ञिषु अनुद्वृत्तः सन् त्रिकम्-आद्य सामायिकत्रयमधिकृत्य प्रतिपत्ता लम्यते, पूर्वप्रतिपन्नस्तु नियमादस्ति, 'चकं सिया उ उचट्टे' इति उद्धृत्तो-मनुष्यादिष्वायातः सन् स्यात्-कदाचिञ्चतुष्कं, स्वाग्रहणादिदमपि द्रष्टव्यं-स्यात्रिकं स्याद्, द्विकमधिकृत्योभयथापि भवतीति, 'मणुएमु अणुध चउरो' इति मनुष्येष्वनुवृत्तः सन् चत्वारि प्रतिपद्यमानः सम्भवति, उपलक्षणमेतत् त्रीणि द्विकं वा, माक्प्रतिपन्नस्तु विकल्पत्रयेऽपि नियमादस्ति, 'ति दुगंतु उबट्टे'
॥४४८॥ इति मनुष्येभ्य उत्तस्तियनरामरेष्वायातस्त्रीणि द्विकं वाऽधिकृत्योभयथापि भवति, किमुक्कं भवति ?-देवनारकेषुत्पन्न आधं सामाविकद्वयमधिकृत्य प्रतिपद्यमानः पूर्वप्रतिपन्नो वा लभ्यते, तिर्यक्षु पुनरुत्पन्नः सर्वविरतिवर्जसामायिकत्रयम
दीप
अनुक्रम
JanEucation
O
mantitrary.org
~319~
