________________
आगम
(४०)
[भाग-5] “आवश्यक - मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ३ अध्ययनं [१], नियुक्ति: [८००-८०८], विभा गाथा , भाष्यं [१५०...], मूलं - /गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०], मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक
योगा, तथा पर्याप्त सुप्तजन्मस्थितिवेदसंज्ञाकपायायुपि च, तया ज्ञानं योगोपयोगी शरीरसंस्थानसहननमानानि लेश्याः परिणाम वेदनां समुद्घातकर्मच, क्रियायोजना पूर्ववत्, तथा निर्वेष्टनोद्वतने आश्रवं करणानि तथा अलङ्कारान् तथा शयनासनस्थानचकमतश्चाश्रित्य पर्यालोचनीयम्, ककिं सामायिकमिति । अवयवार्थ तु प्रतिद्वारं स्वयमेव वक्ष्यति-तत्रो लोकादिक्षेत्रमजीकृत्य सम्यक्त्वादिसामायिका[दी]नां लाभादिभावमभिषिरसुराह
सम्म सुआणं लंभो उहूं च अहो य तिरियलोए य । विरई मणुस्सलोए बिरयाविरई अतिरिएमु ॥८०७॥ - सम्यक्त्वश्रुतसामायिकयोलोभः-प्राप्तिः, 'उहुंचेति ऊर्ध्वलोके च 'अहे य'त्ति अधोलोके च तिर्यग्लोके च, इयमत्र * भावना-कर्वलोके मेरुसुरलोकादिषु ये सम्यक्त्वं प्रतिपद्यन्ते तेषां श्रुताज्ञानमपि तदैव सम्यक्श्रुतरूपतया परिणमते इति द्वयोरपि सामायिकयोस्तत्र लाभसम्भवः, एवमधोलोकेऽपि महाविदेहगताघोलौकिकग्रामेषु नरकेषु च निसर्गतोऽधिगमारा सम्यक्त्वं प्रतिपद्यमानानां द्वयलाभो भावनीयः, एवं तिर्यग्लोकेऽपि, 'विरई मणुस्सलोगे'त्ति अत्र विरतिशब्देन सर्वविरतिसाभाविकं गृह्यते, तच लाभापेक्षया मनुष्यलोके एव, नान्यत्र, मनुष्या एवास्य प्रतिपचारः, न शेषा जन्तव इति भावना, क्षेत्रनियमं तु विशिष्ट श्रुतविदो नाभिहितवन्तः, सम्भावयामः ततख्रिष्वपि लोकेषु, मेरावपि कथासु प्रमज्याप्रतिपचिश्रवणात, 'विरयाविरई य तिरिएसुत्ति विरताविरतिश्च देशविरतिसामायिकलक्षणा लाभविचारेऽपिशब्दस्य गम्यमानत्वात् तिर्यश्वपि भवति मनुष्येषु च । पुवपडिवनतो पुण तीमुवि लोगेसु नियमतो तिण्हं । चरणस्स दोस नियमा भयणिजा उड्डलोगम्मि ॥८०८॥
दीप
अनुक्रम
AN
Jantaraman
m
e
R
a nchitraryaag
~296~
