________________
आगम
(४०)
[भाग-5] "आवश्यक"- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ३ अध्ययनं , नियुक्ति: [७८८-७८९], विभा गाथा [२६२७-२६३०], भाज्यं [१४८...], मूलं F /गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
.
प्रत सूत्रांक
नयानुमतिः
श्रीआव- पति नैगमादयो त्रुवते-ननु ज्ञानदर्शनाभ्यामपि पिना न प्रकर्षप्राप्तः सर्वसंवरलाभ उपजायते, तत्सहितस्यैव तद्भावाभ्युश्यक मल-बापगमात्, ततः कथं न त्रितयं मोक्षमार्ग? इति, ऋजुसूत्रादयः प्राहुः, तदसम्यक्, वस्तुतत्वापरिज्ञानात् , तथाहि-यदि य. वृत्तीनाम न ज्ञानदर्शनाभ्यां विना यथोकसंवरलाभस्ततस्ते तस्य कारणं भवताम् , नतु मोक्षस्य सर्वसंवरसाध्यस्य, कथं !, उपोदयात तद्भावे भाव एवेत्यन्वयानुगमाभावात् , इह यत् यस्यान्वयं व्यतिरेक या नानुविधत्ते न तस्य तत्कारण, यथा कुशलन्यस्तं
बीजमकरस्य, न भवति च मोक्षः सर्वज्ञानसर्वदर्शनसम्भवेऽपि तत्कालमेवेति, अथ सतोरेव सर्वज्ञानसर्वदर्शनयोः सर्व॥४२॥ संवरलाभो, न तदभावे, तेन ते अपि मोक्षकारणस्य सर्वसंवरस्य कारणत्वान्मोक्षकारणमिति, तदयुक्तं, परम्परयापि
कारणत्वाभ्युपगमे सकलस्यापि भुवनस्य मोक्षकारणत्वप्रसके, भवनोदरवर्तिनां सर्वेपामपि वस्तूनां जयश्रद्धेयप्रवृत्तिनिवृत्तिविषयतया ज्ञानदर्शनचारित्रोपयोगित्वात् , तथा च सति ज्ञानादित्रिके एव को भयतामाग्रहः?, ततो यथा न
समस्तं भुवनं मोक्ष(कारणं तद)कारणत्वादेवं ज्ञानदर्शने अपीति स्थितम् । तथा चाह भाप्यकृत-आह नणु नाणदसणसारहियस्स न सबसंवरो दिद्वो। तस्सहियस्सेव तओ तम्हा तिययंपि मोक्खपहो ॥१॥(वि.२६२७)॥ जइ तेहिं विणा नस्थिति 81 संवरो तेण ताई तस्सेव । जुत्तं कारणमिह न उ संवरसज्झस्स मोक्खरस ।।२।(वि.२६२८)।अह कारणोवगारित्ति कारणं हातेण कारणं सर्व । भुवर्ण नाणाईणं जइणो नेयाइभावेणं ॥३॥(वि.२६२९)। अह पश्चासन्नतरं नेयरमिहोवगारगारिपि । तो सब-18
संवरमयं चारित्तं चेव मोक्खपहो॥४॥(वि.२६३०)॥ तदेवं यत् यस्य नयस्य सामायिकं मोक्षमार्गत्वेनानुमतं तदभिहितं, भगववस्तु मतेन त्रीण्यपि ज्ञानादीनि सामापिकानि परस्परसापेक्षाणि मोक्षमार्गः, एकस्याप्यभावे मोक्षस्यासंभवात् , 'तस्मात्सर्वस्य ।
दीप
अनुक्रम
॥४२८॥
-
-
~279
