________________
आगम
(४०)
[भाग-5] "आवश्यक"- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ३ अध्ययनं -, नियुक्ति: [७५५], वि०भागाथा [२१९४-२१९५], भाष्यं [१३७...], मूलं [-/गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक
E
श्रीआव- ततः कथं मिथ्यादृष्टिः, तदेतदयुक्त, प्रतिपन्नजिनमतत्वासिद्धेः, परसरविसकलितसामान्यविशेषम्युपगमात्, तथाहि-ए-नगमश्यक मल-1 परस्परमेकान्ततो विभिन्नावेव सामान्यविशेषाविच्छति, गुणगुणिनामवयव्यवयविनां क्रिया कारकाणां चात्यन्तभेदं,न पुन-II स्वरूप या वृत्तानसाधुरिव सर्वत्रापि भेदाभेदौ, अतो मिथ्यावृष्टिः, कणादेनापि हि सकलमप्यात्मीय शास्त्रं द्वाभ्यामपि द्रव्यास्तिकपर्या-13 उपोद्घात यास्तिकनयाभ्यां समर्थितं तथापि तन्मिथ्या, स्वविषयप्रधानतया परस्परमनपेक्षयोः सामान्यविशेषयोरभ्युपगमात् , उक्त
च-"जं सामनविसेसे परोप्परं वत्थुतो य सो भिन्ने । मन्नइ अच्चंतमतो मिच्छादिट्ठी कणादोव ॥१॥ दोहिवि नएहिं नीर्य ॥३७॥ सत्थमुलूगेण तहवि मिच्छत्तं । जं सविसयपहाणतणेण अन्नोन्ननिरवेक्वं ॥ २॥" (विशेषा.२१९४-५) अथ यदि सामा-18
होन्यविशेषादिकं परस्परमेकान्तविभिन्नमिच्छति तथापि कथमसौ मिथ्याइष्टिः', उच्यते, तदभ्युपगमस्य विचार्यमाण स्या|घटमानत्वात् , तथाहि-यदि परमपरं वा द्रव्यादिष्वनुगताकारप्रत्ययदर्शनादुपगम्यते तर्हि विशेष्वपि सामान्यं प्राप्नोति, तत्रापि विशेषो विशेष इत्यनुगताकारप्रत्ययदर्शनात्, न च तत्र तदभ्युपगम्यते, द्रव्यगुणकम्मस्वेव तदुपगमात् | अन्यच्च-गोत्वाश्वत्वघटत्वपटत्वादिष्वपि सामान्येषु सामान्य सामान्यमित्यनुगताकारप्रत्ययोऽनुभूपते ततस्तत्रापि सामाभ्याभ्युपगमः, न च सामान्येष्वपि सामान्यमस्ति, 'निःसामान्यानि सामान्यानीति वचनात्, यदपि च तेन विशेषलक्ष-10 णमकारि 'येन बुद्धिर्वचनं वा पदार्थान्तरेभ्यो विशिष्यते स विशेष' इति तत्परापरभेदभिनेषु सामान्येध्वपि लक्ष्यते, 1 1 तथाहि-महासामान्यमपि सत्ताख्यं गोत्वादिभ्यो बुद्धिवचने विशेषयति, गोत्वादीन्यपि च सामान्यानि सत्ताख्यमहासामान्याश्चत्वाद्यवान्तरसामान्येभ्यः, अत: सामान्येष्वपि विशेषत्वप्रसङ्गः, तथा चात्र प्रयोगः-विवादाध्यासिताने सामान्यानि 31
दीप
अनुक्रम
Jantnacation m
e
IR
a
nchitrary.aag.
~167
