________________
आगम
(४०)
[भाग-5] "आवश्यक'- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ३ अध्ययनं -1, नियुक्ति: [७५४], वि भान्गाथा [२१६०], भाष्यं [१३७...], मूलं [-/गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक
%
*
श्रीमाव- प्यजीवानुगतमजीवसाधारणं वा तथालक्षणमाशावेत, तथा च जीवेतरविभागपरिज्ञानाभावः, ततो यथा सम्यगवादिइयक मल-स्वमिच्छता सर्वत्र स्यात्पदप्रयोगः साक्षात् गम्यो वाऽनुश्रियते तथा यथायोगमवधारणविधिरपि, अन्यथा यथावस्थितव- विचार मन स्तु तत्त्वप्रतिपत्त्यनुपपत्तेः न चावधारणविधिः सिद्धान्ते नानुमत इति वक्तव्यं, तत्र तत्र प्रदेशेऽनेकशोऽवधारणविधिदर्शनात. पोदाते तथाहि-"किमियं भंते ! कालोति पवुच्चइ ?, गोयमा ! जीवा चेव अजीवा चेव"त्ति, स्थानाङ्गेऽप्युक्तम्-"जदत्थिं च
सालोए तं सर्व दुप्पडोयारं, तंजहा-जीवा चेव अजीवा चेव" तथा "जह चेव उ मोक्खफला, आणा आराहिया जिर्णिदाण'-1,
मित्यादि, या त्ववधारणी भाषा प्रवचने निषिध्यते सा कचित् तथारूपवस्तुतत्त्वनिर्णयाभावात् कचिदेकान्तप्रतिपादिका |वा, न तु सम्यगयथावस्थितवस्तुतत्त्वनिर्णये स्यात्पदप्रयोगावस्थायामिति । दिगम्बरी स्वियं प्रमाणनयपरिभाषा-सम्पूर्ण-1 वस्तुकथनं प्रमाणवाक्यं, यथा स्वाज्जीवः स्याद्धास्तिकाय इत्यादि, वस्त्वेकदेशकथनं नयवादः, तत्र यो नाम नयो नया-11 न्तरसापेक्षः स नय इति वा सुनय इति बोच्यते, यस्तु नयान्तरनिरपेक्षः स दुर्नयो नयाभास इति, तथा चाहाकल-17 “मेदाभेदात्मके ज्ञेये, भेदाभेदाभिसन्धयः । यतोऽपेक्षानपेक्षाभ्या, लक्ष्यन्ते नयदुर्नयाः॥१॥" अस्याः कारिकाया लेशतो| व्याख्या-भेदो-विशेषोऽभेदः-सामान्यं तदात्मके, सामान्यविशेषात्मके इत्यर्थः, ज्ञेये-प्रमाण परिच्छेचे वस्तुनि ये मेदामेदा-1 शाभिसन्धयः-सामान्यविशेषविषयाः पुरुषाभिप्रायाः अपेक्षानपेक्षाभ्यां लक्ष्यन्ते ते यथासङ्ख्यं नयदुर्नया ज्ञातव्याः, किमुन किं भवति ?-विशेषसाका सामान्यग्राहको वाऽभिप्रायः सामान्यसापेक्षो विशेषग्राहको वा नया, इतरेतराकानरहि-1 वस्तु दुर्नयः, नयचिन्तायामपि ते दिगम्बराः स्वात्पदप्रयोगमिच्छन्ति, तथा चाकलङ्कएव प्राइ-"नयोऽपि तथैव सम्ब-1
*
*
दीप
%
अनुक्रम
%
%
Jantinustani
antitraryaru
~163
