________________
आगम
(४०)
[भाग-5] "आवश्यक'- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ३ अध्ययनं [-], नियुक्ति: [७५०-७५१], विभा गाथा [२१५६], भाष्यं [१३७...], मूलं [-/गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्राक
1
-%2
दीप
श्रीआव-18कालचक्रवतादीनां यो मङ्गलपट्टादावक्षतादिभियासस्तत् स्थापनालक्षणं, ज्ञशरीरभव्य शरीरब्यतिरिक्तं यत् यस्य प्रत्ययलक्षश्यक मल- द्रव्यस्यान्यतो व्यवच्छेदकं स्वरूपं यथा गत्यादि धर्मास्तिकायादीनां, इदमेव च किश्चिन्मात्रविशेषात् सादृश्यसामान्यादि-माणद्वार पपत्तो लक्षणभेदं निरूप्यते, तत्र 'सरिस'त्ति सादृश्य लक्षणं, यथाऽस्मिन् देशे घटा अर्ध्वग्रीवा अधस्तात्परिमण्डला विपुल कुउपोद्घाते हैं
क्षयस्तथाऽन्येष्वपि देशेवित्यादि, 'सामन्नलक्खणं'ति सामान्यलक्षणं यथा सिद्धः सिद्धानां सद्रव्यजीवमुक्तरवादिधर्मैः ||
समान इति, 'आगारे'ति आक्रियते-अभिप्रेतं ज्ञायते अनेनेत्याकारो-बाह्यचेष्टारूपः स एवान्तराकूतगमकत्वालक्षणमा-IY ॥३६॥ कारलक्षणम्, अन्तराकूतगमकता चाकारस्य सुप्रसिद्धा, उक्तं च-"आकारैरिङ्गितर्गत्या, चेष्टया भापणेन च । नेत्रविक्रवि-16
कारेश्च, लक्ष्यतेऽन्तर्गतं मनः॥१॥" इति, 'गइरागइत्ति गत्यागतिलक्षणं, तत्र द्वयोर्द्वयोः पदयोर्विशेषणविशेष्यत-13 दयाऽनुकूलगमनं गतिः, यथा-'जीवे णं भंते ! देवे ? देवे भंते! जीवे?' इत्यत्र वाक्ये जीवो भदन्त ! देव इति जीवमनूद्य
देवत्वं पृच्च्यते, अत्र जीवपदाद्देवपदे आनुकूल्येन यथास्थित्या गतिः, प्रत्यावृत्या-प्रातिकूल्येन गमनमागतिः, यथा देवो ४जीव इत्यत्र देवमनूद्य जीवत्वं पृच्छयते इति, इह प्रत्यावृत्त्या देवपदाजीवपदे आगतिः, गतिश्चागतिश्च गत्यागती ताभ्यां ते ते वा लक्षणं गत्यागतिलक्षणं, उक्तं च-"अपरोप्परं पयाण विसेसणविसेसणिज्जया जत्थ । गच्चाईए दोण्हं गइरागइल-11 शक्खणं तं तु ॥१॥ (वि.२१५६) तश्चतुर्दा, तद्यथा-पूर्वपदव्याहतमुत्तरपदव्याहतं उभयपदव्याहतं उभयपदाव्याहत चाल॥३६॥
तत्र पूर्वपदं ब्याहतं-व्यभिचारि यत्र तत् पूर्वपदव्याहतं, पूर्वपदव्यभिचारीत्यर्थः, एवमन्येष्वपि यथायोग समासः, तत्र पूर्वप-10 दव्याहतं यथा-'जीवे भंते ! देवे, देवे जीवे?,-गोयमा! जीवे सिय देवे सिय नो देवे, देवे पुण नियमा जीवे" इति, अत्र
%
अनुक्रम
%
%
JanEttacntion.in
~157
