________________
आगम
(४०)
[भाग-5] "आवश्यक'- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ३
अध्ययनं [-], नियुक्ति: [७२५-७२६], वि०भा०गाथा -1, भाष्यं [१३७...], मूलं -/गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक
दीप
आवश्यक आऊलीभूतं महया महया सद्देणं पारुण्णं, कालंतरेण अप्पसोगं जार्य, एवं भयाध्यवसाने सति भिद्यते आयुः, यदुक्तम्- आयुरुपकश्रीमलय-12 |'निमित्ते सति भिद्यते आयु' रिति तत्र निमित्तमनेकपकारं तद्दर्शयति
मि दण्डाद्या समवसरणे
दंडकससत्थरजू अग्गी उदगपडणं विसं वाला । सीउण्हं अरइ भयं खुहा पिवासा य वाही अ॥ ७२५ ॥ निमित्तानि
मुत्तपुरीसनिरोहे जिण्णाजिपणं च भोअणं बहुसो। घंसणघोलणपीलण आउस्स उवकमा एए ॥ ७२६ ।। ॥३५९॥ दण्डकशशस्त्ररायः अग्निरुदकपतनं विषं व्यालाः शीतोष्णं अरतिभयं क्षुत्पिपासा च व्याधिश्च मूबपुरीपनिरोधः18
जीर्णाजीणे च भोजने बहुशः घर्षणघोलनपीडनानि आयुष उपक्रमहेतुत्वात् उपक्रमा एते, कारणे कार्योपचारात्, यथा तन्दुलान् वर्षति पर्जन्य इति । कथं दण्डादय उपक्रमहेतव इति चेत्, दण्डेन (कशेन च) गाढमभिघाते, शस्त्रेण-खगादिना, | रजवा गलादौ बन्धे, अग्निना परिदाहे, उदकं सर्वस्रोतसामन्तःपूरणेन, विषे भक्षिते, व्याला:-सर्पाः तैर्दशने, शीतनोष्णेन च
संस्पशतः, अरत्या भयेन चान्तर्मनसि पीडासमुत्पत्ती, क्षुधा धातुभक्षणेन, पिपासथा हृदयगलतालुशोषेण, मूत्रपुरीपनिरोधे | शरीरक्षोभतः, जीर्णाजीर्ण नाम अर्द्धजीर्ण तस्मिन् सति अनेकशो भोजने रसोपचयतः, घर्षणं चन्दनस्येव घोलनं अङ्गुष्ठकाङ्गुलिगृहीतल्यमानयूकाया इव तस्मिन् , पीडनमिक्ष्वादेरिव तस्मिन्नपि सति, भिद्यते आयुरित्येते सर्वेऽप्युपक्रमहेतवः ॥द्वारं ।। तथा आहारे सत्यसति या भिद्यते आयुर्यथा-एगो मरुगो अट्ठारस वारे भुंजिऊण सूलेण मतो, अक्षो पुण छुहाए NIR५॥ मतोत्ति॥द्वारं ।। वेदनायां सत्यां भिद्यते आयुर्यथा शिरोनयनवेदनादिभिरने के मृताः॥ द्वारम् ॥ तथा परोपपाते सति भिद्यते आयुर्यथा दुस्तटीतः पतितस्य । तथा स्पर्श सति भिद्यते आयुर्यथा तयाविसेणं सप्पेणं छित्तस्स, जहावा भदत्तस्स इस्थि
अनुक्रम
IMALShantibraryang
~141