________________
आगम
(४०)
[भाग-5] "आवश्यक'- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ३
अध्ययनं [-], नियुक्ति: [७१२-७१५], वि०भा०गाथा -1, भाष्यं [१३६...], मूलं -/गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०], मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक
अह बयपरियाहिं बहुओविहुभासओ इह जिहो। रायणियवंदणे पुण तस्सवि आसायणा भंते॥७१२॥ ता अथ मन्येथा-वयापर्यायाम्यां लघुरपि भाषक एवेह ज्येष्ठः परिगृह्यते, ननु तर्हि भदन्त ! रत्नाधिकबन्दने पुनस्तस्थाप्याशातना प्रामोति, तथाहि-न युज्यत एव चिरकालप्रजितान् लघोः वन्दनं दापयितुमिति गाथार्थः । इत्थं पराभिप्रायमाशझ्याहजइवि वयमाइएहि लहुओ सुत्तत्थधारणापडओ। वक्खाणलद्धिमं जो सुचिय इह पिप्पए जिहो। ७१३ ॥ । यद्यपि वयआदिभ्यां-वय-पर्यायाभ्यां लघुस्तथापि यःसूत्रार्धधारणापटुः ब्याख्यानलधिमांश्र, चशब्दलोपोऽत्र द्रष्टव्यः, स एवेह-अनुभाषकपस्तावे ज्येष्ठः परिगृह्यते ॥ आशातनादोपपरिहारार्थमाहआसायणावि नेवं पटुच्च जिणवयणभासि जम्हा । वंदणयं रायणिए तेण गुणणं तु सो चेव ॥ ७१४ ।
जिनवचनभाषणं प्रतीत्य एवम्-उक्तेन प्रकारेणाशातनाऽपि तस्य नोपजायते,यस्माद्वन्दनक रत्नाधिके,अर्हद्वचनव्याख्या-11 नलक्षणेन तेन गुणेन सोऽप्यनुभाषको रत्नाधिक एव । सम्प्रति प्रसङ्गतो वन्दनविषय एव निश्चयव्यवहारनयमतप्रदर्शनायाहनवओ इत्थ पमाणं न य परिआओऽपि निच्छयनएणं । ववहारओ उ जुज्जा उभयनयमयं पुण पमाणं ॥७१५॥
न वय:-अवस्थाविशेषलक्षणं अत्र-वन्दनकविधौ प्रमाणं, न च पर्यायोऽपि-प्रव्रज्याप्रतिपत्तिलक्षणो निश्चयनयमतेननिश्चयनयाभिप्रायेण, ज्येष्ठबन्दनादिव्यवहारलोपातिप्रसङ्गनिवृत्त्यर्थमाह-व्यवहारतस्तु युज्यते, किमत्र प्रमाणमितिसंदेहापनोदार्थमाह-उभयनयमतं पुना-द्वावपि प्रमाणमिति भावः। प्रकृतमेधार्थ, समर्थयमान आह
दीप
अनुक्रम
~128~