________________
आगम
(४०)
[भाग-5] "आवश्यक- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ३ अध्ययनं [-], नियुक्ति: [६९५-६९६], विभा गाथा [-], भाष्यं [१३४-१३५], मूलं - /गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
आवश्यक श्रीमलय
प्रत सूत्रांक
समवसरणे
41.4
॥३४९॥
नमेतत् द्विधा' इत्येतावत् (गतिरूपावश्यकी ) स्थितिरूपनैषेधिकीप्रतिपादनव्यञ्जनभेदनिबन्धनमधिकृत्य ब्याख्यातम् ॥ आवश्यसाम्प्रतममुमेवार्थमुपसजिहीर्घराह भाष्यकार:
कौन| आवस्सियं च नितो जं च अईतो निसीहियं कुणइ । सेजानिसीहियाए निसीहिया अमिनुहो होइ ॥१३॥धिया * आवश्यकी निर्गच्छन् यांच आगच्छन् नैपेधिकी करोति तदेतत् व्याख्यातमिति शेषः, उपलक्षणमेतत् ततः सह
तृतीयपादेन 'व्यञ्जनमेतत् द्विघे'त्यनेनेति द्रष्टव्यं, साम्प्रतम् 'अर्थः पुनर्भवति स एवे' ति गाथावयवार्थः प्रतिपाद्यते, तत्र इत्यमेक एवार्थो भवति, यस्मान्नैपेधिक्यपि नावश्यकर्त्तव्य व्यापारगोचरतामतीत्य वर्तते, यतः प्रविशन् संयमयोगानुपाउनाय शेषपरिज्ञानार्थ चेत्थमाह । 'सेजानिसीहियाए निसीहियाअभिमुहो होई' इति शाय्यैव नैषेधिकी शय्यानषेधिकी तस्यां । शय्यानैषधिक्यां विषयभूतायां, किं?, शरीरमपि नैषेधिकीत्युत्यते इत्यत आह-शरीरनैषेधिक्या करणभूतया आगमन प्रत्यभिमुखः, ततः संवृतगात्रैः साधुभिर्भवितव्यमिति संज्ञां करोति, ततोऽवश्यकर्त्तव्यव्यापाररूपत्वात् नैपेधिक्यप्यावश्यकीत्येक एवार्थः ॥ (भा० १२. हा०) एतदेव सुव्यकं भावयति
जो होइ निसिद्धप्पा निसीहिआ तस्स भावओहोइ। अनिसिद्धस्स निसीहिआ केवलमित्तं हवइ सद्दो॥१३॥
यो भवति 'निषिद्धारमा' निषिद्धो मूलगुणोत्तरगुणातिचारेभ्य आत्मा येनेति समासः, नैपेधिकी 'तस्य' निषिद्धात्मनो 'भावतः' परमार्थतो भवति, न निषिद्धोऽनिषिद्धा-उक्तेभ्य एवातिचारेभ्वस्तस्यानिषिद्धस्यानुपयुक्तमागच्छतो नैषेधिकी,
दीप
अनुक्रम
॥३४९
... इह मूल संपादने यत् भाष्य-क्रम १३४ आगत, सा गाथाया: क्रम हारिभद्रिय-वृतौ १२० अस्ति।
~121