________________
आगम
(४०)
"आवश्यक'- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति© भाग-३ अध्ययनं [-], नियुक्ति: [६६३-६६५], वि०भा०गाथा -1, भाष्यं [१३२...], मूलं -/गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक
chitraka
ACCC
समयाऽऽचलिअ मुहुत्ता दिवस अहोरत्त पक्ख मासोय। संवच्छर जुग पलिया सागर ओसप्पि परिअहा॥६६३॥
परमनिकृष्टः कालः समयोऽभिधीयते, स च प्रवचनप्रतिपादितपट्टसाटिकापाटनदृष्टान्तादवसेयः, जघन्ययुक्तासंख्या|तकसमयसमुदायलक्षणा आवलिका, द्विघटिको मुहूर्तः, चतुष्पहरात्मको दिवसः, यदिवा यावदाकाशखण्डमादित्येन स्वप्र|भाभियाप्तं तावदाकाशपरिभ्रमणच्छिन्नः कालो दिवसः, अहोरात्र अष्टप्रहरात्मकः, रात्रिंदिवमित्यर्थः, पक्षः पञ्चदशाहोरात्रात्मकः, मासस्तद्विगुणः, चः समुच्चये, संवत्सरो-द्वादशमासात्मको, युगं पञ्चसंवत्सरं, असोययुगात्मकं 'पलिय'त्ति पदैकदेशे पदसमुदायोपचारात् पल्योपम, 'सागर'त्ति पल्योपमदशकोटीकोव्यात्मकं सागरोपमम्, उत्सर्पिणी-सागरोपमद-12 शकोटीकोव्यात्मिका उत्सर्पिणी, उत्सर्पिणीग्रहणेनावसप्पिण्यपि सूचिता, सापि सागरोपमदशकोटिकोव्यात्मिका, अनन्तो
सर्पिण्यात्मकः परावर्चः, स च द्रव्यादिभेदभिन्नः पञ्चसङ्ग्रहटीकातो वेदितव्यः ॥ सम्प्रति यथायुष्ककालद्वारमुच्यतेसातत्राद्धाकाल एवायुःकर्मानुभवविशिष्टः सर्वजीवानां वर्तनादिमयो यथायुष्ककालोऽभिधीयते, तथा चाह
नेरहय-तिरिय-मणुस्स-देवाण अहाउअं तुजं जेण । निवत्तिअमनभवे पालंति अहाउकालो सो॥३६४ ॥18 | नारकतिर्यमनुष्यदेवानां यथायुष्कमेव यत् येन निर्वर्तितं-रौद्रध्यानादिना कृतमन्यभवे-अन्यस्मिन् जन्मनि तत् यदा विपाकतस्त एवानुपालयन्ति स यथायुष्ककालः ॥ साम्प्रतमुपक्रमद्वारमाह- .
दुविहोवक्कमकालो सामायारी अहाउअंचेव । सामायारी तिविहा ओहे दसहा पयविभागे ।। ६६५ ॥ द्विविधश्चासावुपक्रमकालश्च द्विविधोपम्मकाला, तदेव द्वैविध्यमुपदर्शयति-'सामायारी अहाउयं वत्ति पदैकदेशे
दीप
अनुक्रम
r
~104