________________
आगम
(४०)
प्रत सूत्रांक
[H]
दीप
अनुक्रम
[-]
[भाग-4] “आवश्यक”- मूलसूत्र - १ (निर्युक्तिः + वृत्तिः) २
अध्ययनं [-] निर्युक्ति: [ ४३८-४३९], वि०भा० गाथा [-] भाष्यं [ ४५...], मूलं [- / गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र[१]आवश्यकनिर्युक्ति एवंमलयगिरिसूरिरचिता वृत्तिः
उपोद्घातनिर्युक्तिः
॥२४७॥
मरीचिनाऽप्यनेन दुर्वचनेन संसारोऽभिनिर्वर्त्तितः, त्रिपदीकाले च नीचैर्गोत्रकर्म्म बद्धमिति, अमुमेवार्थ प्रतिपादयन्नाहदुभासिएण इक्केण मरीई दुक्खसागरं पत्तो । भमिओ कोडाकोडिं सागरसरिनामधिजाणं ॥ ४३८ ॥ संमूलं संसारो नीआगुप्तं च कासि तिवइम्मि । अपडितो बंभे कविलो अंतद्धिओ कहए ।। ४३९ ॥ प्रथमगाथागमनिका - दुर्भाषितेन एकेन उक्तलक्षणेन मरीचिर्दुःखसागरं प्रातः भ्रान्तः कोटीकोटीनां केषामित्याह- 'सागर सरिनाम घेज्जा' ति सागरसदृशनाम घेयानां, सागरोपमाणामिति गाथार्थः ॥ द्वितीयगाथागमनिका -'तन्मूल' दुर्भाषितमूलं संसारः सञ्जातः, तथा स एव नीचैर्गोत्रं च 'कृतवान्' निष्पादितवान् त्रिपद्यां प्राग्वर्णितस्वरूपायामिति, 'अपडिकतो वंभे 'ति स मरीचिश्चतुरशीतिपूर्वशतसहस्राणि सर्वायुष्कमनुपालय तस्मात् दुर्भाविताद् गर्वाञ्चाप्रतिक्रान्तःअनिवृत्तः ब्रह्मलोके दशसागरोपमस्थितिर्देवः सञ्जात इति ॥ कपिलोऽपि ग्रन्थार्थपरिज्ञानशून्य एव तद्दर्शितक्रियारतो विजहार, आसुरिनामा व शिष्योऽनेन प्रत्राजित इति, तस्य स्वमाचारमात्रं दिदेश, एवमन्यानपि शिष्यान् स गृहीत्वा शिष्यप्रवचनानुरागतत्परो मृत्वा ब्रह्मलोक एवोत्पन्नः, स द्युत्पत्तिसमनन्तरमेवावधिं प्रयुक्तवान् किं मया हुतं वेष्टं वा दानं वा दत्तं येनैषा दिव्या देवर्द्धिः प्राप्तेति, स्वं पूर्वभवं विज्ञाय चिन्तयामास मम शिष्यो न किञ्चिद्वेत्ति तत्तस्योप| दिशामि तस्वमिति, तस्मै आकाशस्थपञ्चवर्णमण्डलकस्थः तत्त्वं जगाद, आह च- 'कपिलो अंतओि कहए' कपिलः अन्तर्हितः कथितवान् किं ?, अव्यक्ताद् व्यक्तं प्रभवति, ततः षष्टितन्त्रं जातं, तथा चाहुस्तन्मतानुसारिणः- "प्रकृते
די
For Pevate & Personal U Ony
... मरिचेः शेष वृतान्त तथा भगवन्त महावीरस्य अन्य भवानां वर्णनं
225~
मरीचि -
वृत्तांत
॥२४७॥
