________________
आगम
"भगवती'- अंगसूत्र-५ (मूलं+वृत्तिः ) भाग-२ शतक [१२], वर्ग H, अंतर्-शतक H, उद्देशक [१-१०], मूलं [४३७-४६८] + गाथा
(०५)
प्रत
SMS
सूत्रांक
[४३७४६८]
गाथा
श्रीभग एवोपनीयते, न व्यभिचारो, यह दर्शने, यत्र तु विपर्ययोऽस्ति तत्र व्यभिचारो नियमच, यथा ज्ञाने, आत्मा ज्ञानरूपोऽज्ञानलघुवृत्ती
रूपश्चेति व्यभिचारः, ज्ञानं स्वात्मैवेति नियमः ॥ आत्माधिकाराद्रत्नप्रभादिभावेन आत्मत्वादि चिन्तयन्नाह-'आया भंते चिम (सू. ४६८)अतति-गच्छति तांस्तान् पर्यायानित्यात्मा, ततश्चात्मा-सद्रूपा रत्नप्रभापृथ्वी 'अन्न'त्ति अनात्मा, असदपेत्यर्थः, 'सिया। आया सिय नो आय'त्ति स्यात्सती स्यादसती 'सिय अवत्तब्ब'त्ति आत्मत्वेनानात्मत्वेन च व्यपदेष्टुमशक्यं वस्त्विति भावः कथमवक्तव्यमित्याह-आत्मेति नोआत्मेति च वक्तुमशक्यमित्यर्थः, अप्पणो आइडे'ति आत्मनः-खस्य रत्नप्रभाया एव वर्णादिपर्यायैरादिष्टे-आदेशे सति, तैर्व्यपदिष्टा सतीत्यर्थः, आत्मा, स्यात् वपर्यायापेक्षया सतीत्यर्थः, परस्स आइडे नोआय'ति |
परस्य-शर्करादिपृथ्व्याख्यस्य पर्यायैरादिष्टे-आदेशे सति, तैर्व्यपदिष्टा सतीत्यर्थः, नोआत्मा-अनात्मा स्यात् , पररूपापेक्षया अस-| जातीत्यर्थः, 'तदुभयस्स आइडे'त्ति तयोः-स्वपरयोरुभयं तदुभयं तस्य पर्यायैरादिष्टे-आदेशे सति, तदुभयपर्यायैर्व्यपदिष्टेत्यर्थः,
अवक्तव्यं-अवाच्यं वस्तु स्यात् , तथाहि-न बसौ आत्मेति वक्तुं शक्या, परपर्यायापेक्षया अनात्मत्वात् तस्याः, नाप्यनात्मेति वक्तुं। शक्या, स्वपर्यायापेक्षया तस्या आत्मत्वादिति, अवक्तव्यत्वं च आत्मानात्मशब्दापेक्षयैव, न तु सर्वथा, अवक्तव्यशब्देनैव तस्या उच्यमानत्वात् , अनभिलाप्यभावानामपि भावपदार्थवस्तुप्रभृतिशब्दैरनभिलाप्यशब्देनाभिलाप्यत्वादिति, एवं परमाणुसूत्रमपि।। द्विप्रदेशिकसूत्रे षट् भङ्गाः, तत्राद्यास्त्रयः सम्पूर्णस्कन्धापेक्षाः प्रागुक्ता एव, तदन्ये तु त्रयो देशापेक्षाः, तत्र गोयमेत्यत आरभ्य व्याख्यायते-'अप्पणोति तस्य पर्यायैः 'आदिडे'त्ति आदेशे सति, आदिष्ट इत्यर्थः, द्विप्रदेशिकस्कन्धः, आत्मा स्यात् १ एवं | परस्य पर्यायैरादिष्टेऽनात्मा २ तदुभयस्य द्विप्रदेशिकस्कन्धः तदन्यस्कन्धलक्षणस्य पर्यायैरादिष्टोऽसाववक्तव्यं वस्तु स्यात् , कर्थी,
दीप अनुक्रम [५२९५६२]
पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्रा०५] अंगसूत्रा०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति:
~964
