________________
आगम
"भगवती'- अंगसूत्र-५ (मूलं+वृत्तिः ) भाग-२ शतक [११], वर्ग , अंतर्-शतक H, उद्देशक [१-१२], मूलं [४०८-४३६] + गाथा
(०५)
प्रत
श्रीभगतामास्तिक
सूत्रांक
[४०८४३६]
स्तिकायेऽपि द्वयं ४, तथा नोआकाशास्तिकायो, लोकस्य तद्देशत्वात् , आकाशदेशस्तु न स्यात् , तदंशत्वाल्लोकस्य, तत्प्रदेशाश्चम सन्ति ६, कालश्चेति सप्त । 'अलोए णं भंतेति एवं जहे'त्याद्यतिदेशादेवं दृश्यम् अलोए णं भंते ! किं जीवा जीबदेसा जीव- १० उद्दे. पदेसा अजीवा अजीवदेसा अजीवदब्बपदेसा?, अगुरुयलहुए अणतेहिं अगुरुयलहुयगुणेहिं संजुत्ते सव्वागासे अणंतगूणे'त्ति तत्र, | सर्वाकाशमनन्तभागोनमित्यस्सायमर्थ:-लोकलक्षणेन सर्वाकाशस्थानन्तभागेन न्यून सर्वाकाशमलोक इति । 'अहे लोगखित्तलोगस्स णं भंते ! एगम्मि आगासपएसे'ति नो जीवा एकप्रदेशे तेषामनवगाहनात् , पहूनां पुनर्जीवानां देशस्य प्रदेशस्य चावगा-1 हनात् उच्यते-'जीवदेसावि जीवपदेसावि', यद्यपि धर्मास्तिकायाद्यजीवद्रव्यं नैकत्राकाशप्रदेशेऽवगाहते तथापि परमाणुद्वथणुकादिद्रव्याणां कालद्रव्यस्य चावगाहनादुच्यते-'अजीवावित्ति, स्यणुकादिस्कन्धदेशानां त्ववगाहनादुक्तं-'अजीवदेसावित्ति,धर्मा|धर्मास्तिकायप्रदेशयोः पुद्गलद्रव्यप्रदेशानां चावगाहनादुच्यते-'अजीवपदेसावि', 'एवं मजिशल्लविरहिओ'चि दशमशतप्रदर्शितत्रिकभङ्गे 'अहवा एगिदियदेसा य बेईदियस्स य देसा' इत्येवंरूपो यो मध्यभङ्गास्तत्र प्रदर्शितस्तेन रहितः भङ्गद्वयरूपोऽध्येतव्यः, मध्यमभङ्गकस्येहासम्भवात् , तथाहि-दीन्द्रियस्यैकत्राकाशप्रदेशे बहवो देशा न सन्ति, देशस्यैव भावात् , 'एवं आइल्लविरहिओं'ति, अहवा एगिदियपएसा बेंदियस्स पदेसे इत्येवरूप आद्यभङ्गकस्बेहासम्भवात् , तथाह-नास्त्येवैकत्राकाशप्रदेशे | केवलिसमुद्घातं विनैकस्य जीवस्यैकप्रदेशसम्भवोऽसख्यातानामेव भावादिति, अणिदिएम तियभंगोति अनिन्द्रियेपु सिद्धेघूक्तभङ्गत्रयमपि सम्भवतीतिकृत्वा तेषु तद्वाच्यमिति, 'रूवी तहेव'त्ति स्कन्धा देशाः प्रदेशा अणवश्वेत्यर्थः, 'णो धम्मस्थि-IT काए'त्ति नो धर्मास्तिकाय एकत्राकाशप्रदेशे सम्भवति, असङ्ख्यातप्रदेशावगाहित्वात् तस्येति, 'धम्मत्थिकायस्स देसे'त्ति यद्यपि
गाथा
दीप अनुक्रम [४९४५२८]
॥१७॥
पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्रा०५] अंगसूत्रा०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति:
~58~
