________________
आगम
(०५)
प्रत सूत्रांक
[४०८
४३६]
गाथा
दीप
अनुक्रम
[ ४९४
५२८]
श्रीभग: लघुवृत्तौ
İÇİCİCİCİCİLİGİÇİS
“भगवती”- अंगसूत्र- ५ ( मूलं + वृत्तिः) भाग-२
शतक [११], वर्ग [-] अंतर् शतक [-] उद्देशक [१-१२], मूलं [ ४०८-४३६] + गाथा
पुद्गलद्रव्याणि 'अवन्नाई'ति धर्मास्तिकायादीनि 'अन्नमन्नबद्धाई' ति मिथोगाढा श्लेषाणि ५, पुट्ठाई मिथो आगाढा लेपाणि, 'घडत्ताएं' अन्योऽन्यघटतया सम्बद्धतया तिष्ठन्ति, 'तावसावसह त्ति तापसावसथः- तापसमठः ।। यथोपपातिके (सू. ४१८) सिद्ध्यादिस्वरूपमुक्तं तथाऽत्रापि वाच्यं सङ्ग्रहगाथामाह- 'संघयणं संठाणं उच्चतं आउयं च परिवसण' न्ति, तत्र संहननमुक्तमेव, संस्थानानां षण्णामन्यतरस्मिन् सिध्यन्ति, उच्चत्वे जघन्यतस्यप्तरत्निमिते, सप्तहस्तप्रमाणे इत्यर्थः, उत्कृष्टतः पञ्चधनुःशतिके, आयुषि | जघन्यतस्साधिकाष्टवर्षे उत्कृष्टतः पूर्वकोटीमाने, परिवसना पुनरेवं रत्नप्रभादिपृथ्वीनां सौधर्मादिस्वर्गाणां ईषत्प्राग्भारान्तानां क्षेत्राणामधो न परिवसन्ति सिद्धाः, किन्तु सर्वार्थसिद्धविमानोपरितनभागादूर्ध्वं योजनानि १२ व्यतिक्रम्येषत्प्राग्भारा नाम पृथ्वी ४५ | लक्षयोजनमाना आयामविष्कम्भाभ्यां श्वेताऽस्ति तदुपरि योजने लोकान्तस्स्यात्, तद्योजनस्योपरितनगव्यूतोपरिषद्भागे सिद्धास्तिष्ठन्ति एवं सिद्धिगण्डिका- सिद्धखरूपवाच्यपद्धतिरोपपातिक प्रसिद्धाऽध्येया ॥ एकादशशते नवमः ॥
'दव्वलोए 'त्ति (सू. ४२० ) द्रव्यलोक आगमतो नोआगमतश्च द्विधा, तत्रागमतो लोकशब्दार्थज्ञस्तत्रानुपयुक्तः, 'अनुपयोगो द्रव्य मिति वचनात्, नोआगमतस्तु ज्ञशरीरभव्यशरीरतद्वयतिरिक्तभेदात् त्रिधा, तत्र लोकशब्दार्थज्ञस्य शरीरं मृतावस्थं ज्ञानापेक्षया भूतलोकपर्यायत्वेन घृतकुम्भवत् लोकः, स च ज्ञशरीररूपो द्रव्यतो लोको शशरीरद्रव्यलोकः, नोशब्दश्च सर्वनिषेधे, तथा | लोकशब्दार्थं ज्ञास्यति यस्य शरीरं सचेतनं भाविलोकभावत्वेन मधुघटवत् स भव्यशरीरद्रव्यलोकः, इहापि बोशब्दो निषेधार्थः, | ज्ञशरीरभव्यशरीरव्यतिरिक्तच द्रव्यलोकः द्रव्याण्येव धर्मास्तिकायादीनि, यदुक्तं- 'जीवमजीवे रूवमरूवि'ति गाहा (आव०) १ | 'खेत्तलोए' त्ति क्षेत्ररूपो लोकः क्षेत्रलोकः, आह च- 'आगासस्स पएसा उड़' ति गाहा २ । 'काललोए' समयादिकालरूपो लोकः
११ श० ११० उद्दे०
~56~
॥ १७१ ॥
पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र[०५] अंगसूत्र[०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्तिः
