________________
आगम
"भगवती'- अंगसूत्र-५ (मूलं+वृत्तिः ) भाग-२ शतक [१४], वर्ग H, अंतर्-शतक H, उद्देशक [१-१०], मूलं [४९९-५३८] + गाथा
(०५)
प्रत
श०
सूत्रांक
[४९९५३८
गाथा
श्रीभगत | अप्पडियाए वैमाणिणीए मझमझेणमित्यादि प्रागुक्तानुसारेण ध्येयमिति । वेयणापरिणामति पुद्गलपरिणामवत् वेदनापरिणामं |
१४ लघुवृचौ
३-४ उ. नारकाः प्रत्यनुभवन्ति, तत्रैवममिलापः (सू. ५०८)रयणप्पभपुढविनेरइयाणं भंते ! केरिसयं वेयणापरिणाम पञ्चणु
भवमाणा विहरन्ति ?, गो० अणि? जाब अमणाम एवं जाव अहे सत्तमापुढविनेरइया' शेष सत्रातिदेशायाह-एवं जहाज 'जीवाभिगम'इत्यादि, जीवाभिगमोक्तानि चैतानि २० पदानि, तद्यथा-"पोग्गलपरिणामे १ वेयणाय २ लेसा य ३नामगोए य ४। अरई ५ भए य सोगे ७ खुहा ८ पिवासा य ९ वाही य १० ॥१।। उस्सासे ११ अणुतावो १२ कोहे १३ माणे य, १४ माय १५ लोभे य १६ । चचारि य सन्नाओ २० नेरइयाण परीणामे ॥२॥"त्ति, तत्र चाद्यपदद्वयस्यार्थो दर्शित एव, शेषाणि | | त्वष्टादशाद्यपदद्वयामिलापेनाध्येयानीति ॥१४ शते तृतीयः॥
पुनरपि पुद्गलपरिणाममाह-इह पुनरुद्देशकार्थसङ्ग्रहगाथा उच्यते, सा चेयम्-“पोग्गल १ खंधे २ जीवे ३ परमाणू सासए य | |४ चरमे य ५। दुविहो खलु परिणामो जीवाणं चेव अजीवाणं ६ ॥१॥" अस्वार्थ उद्देशकसूत्रार्थावगम्य एव। 'पुग्गले'चि (सू.५१०) पुद्गलः परमाणुः स्कन्धरूपश्च 'तीतमणतं'ति विभक्तिपरिणामादतीतेऽनन्ते परिणामित्वात शाश्वतेऽक्षयत्वात् समयकाले 'समय लुक्वी'ति समयमेकं यावत् रूक्षस्पर्शसद्भावात् रूक्षी 'समयं अलुक्खी ' अरूक्षस्पर्शत्वात् अरूक्षी स्निग्धस्पर्श-| वान् बभूव, इदं पदद्वयं परमाणौ स्कन्धे च सम्भवति, 'समयं लुक्खी 'ति समयमेव रूक्षश्वारूक्षच रूक्षस्निग्धलक्षणस्पर्शद्वयोपेतो बभूव, इदं स्कन्धापेक्षम् , यतो द्वथणुकादिस्कन्धो देशे रूक्षः देशे स्निग्धश्च, एवं युगपक्षस्निग्धस्पर्शसम्भवः, एवंरूपः सन्नसौ | अनेकवर्णपरिणाम परिणमति, पुनश्चैकवर्णादिपरिणामपरिणतिस्स्यादिति पृच्छमाह-'पुचि च णं करणेणं अणेगवणं अणे
दीप अनुक्रम [५९४६३८]
पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्रा०५] अंगसूत्रा०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति:
~132