________________
आगम
(०५)
भाग-1 "भगवती'- अगसूत्र-५ (मूलं वृत्ति:) भाग-१
शतक [१], वर्ग B, अंतर्-शतक H. उद्देशक [७], मूलं [५८-५९] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र[०५] अंगसूत्रा०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
श्रीभग
शतके उद्देशः
सूत्रांक
[५८-५९]
दीप
अनुक्रम [७७-८०]
स्वावयवेन सर्वतः-सर्वात्मना नारकावयवितयोत्पद्यत इति, 'सवेणं देसंति सर्वेण सर्वात्मना सर्वतो देशतो-नारकांशतया वा, 'सवेणं सब्बति सर्वेण सर्वात्मना सर्वतो नारकतयेति प्रश्नः,अत्रोत्तरं-न देशतयोत्पद्यते,यतो न परिणामिकारणावयवेन कार्याव| यवो निर्वय॑ते, तन्तुना पटाप्रतिबद्धपटप्रदेशवत् , यथा हि पटदेशभूतेन तन्तुना पटाप्रतिबद्धः पटदेशो न क्रियते तथा पूर्वावयविप्र|तिबद्धेन तद्देशेन उत्तरावयविदेशो न निर्वय॑त इति १, तथा न देशेन सर्वतया, अपरिपूर्णकारणत्वात् तन्तुना पट इवेति २, न सर्वेण | देशतया, सम्पूर्णपरिणामिकारणत्वात् समग्रघटकारणघंटैकदेशवत् ३, सर्वेण सर्वतयोत्पद्यते, पूर्णकारणसमवायात् घटवदिति ४ |आहारसूत्रेऽप्येवं चतुर्भङ्गी, 'सब्वेणं देस'ति ३, उत्पत्पनन्तरसमयेषु सर्वात्मप्रदेशैराहारपुद्गलान् कांश्चिदादत्ते कांश्चिद्विमुञ्चति, 10 तप्ततापिकाततैलग्राहकविमोचकापूपवदिति देशमाहारयति, सर्वेण सर्वमिति ४,सर्वात्मप्रदेशैरुत्पत्तिसमये आहारपुद्गलानादत्त एव, प्रथमतस्तैलभृततप्ततापिकाप्रथमसमयपतितापूपवदिति, सर्वमाहास्यति, यथा उत्पादस्तदाहारेण सह प्राग्दण्डकाभ्यां उक्तः, अ(त)थोत्पादप्रतिपक्षत्वादुद्वर्तनादण्डकस्तदाहारदण्डकेन सह वाच्यः, नोद्वर्त्तना अनुत्पन्नस्य स्थादित्युत्पन्नतदाहारदण्डको चत(तत उ)दर्तनाऽऽहारदण्डको वाच्याविति,एवं तावदष्टामिदण्डकैर्देशसर्वाभ्यां उत्पादादि चिन्तितम् ,अथाष्टामिरेवा सर्वाभ्यामुत्पादादि चिन्त्यते, 'णेरइएत्ति जहा पढमिल्लेणं'ति, यथा देशेन तथाऽर्द्धनापि, ननु देशस्यार्द्धस्य च को विशेषः ?, उच्यते, देशस्त्रिभागादिरनेकधा अर्द्ध त्वेकधा एवेति॥ उत्पत्तिरुद्वर्त्तना च प्रायो गतिपूर्विका स्यात् इति गतिसूत्राणि 'विग्गहगइत्ति(सू०६०) विग्रहो ! | वक्र तत्प्रधाना गतिविग्रहगतिः तद्विपक्ष ऋजुगतिकः, तत्र जीवानां आनन्त्यात प्रतिसमयं विग्रहगतिमतां तद्विपक्षणाणां च बहनां भावाद् द्वयोरपि बहुत्वं, नारकाणामल्पत्वेन विग्रहगतिमतां कदाचिदसम्भवात् सम्भवेऽपि च एकादीनामपि तेषां भावात् तद्विप
~80~