________________
आगम
(०५)
भाग-1 "भगवती'- अगसूत्र-५ (मूलं वृत्ति:) भाग-१
शतक [७], वर्ग, अंतर्-शतक , उद्देशक [१-१०], मूलं [२५९-३०८] + गाथा: पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्रा०५] अंगसूत्रा०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
सूत्रांक
७ शतके
[२५९३०८]
६ उद्देशः
गाथा:
दीप अनुक्रम [३२७३८०]
श्रीभग
पनीयोदकाः न यापनाहेतुनार येषां ते तथा 'चण्डानिल'त्ति चण्डवायुना प्रहतानां तीक्ष्णानां वेगवतीनां नीरधाराणां निपातलघवृत्ती
प्रचुराः, 'वासंति' वर्षा-दृष्टि 'वासिहिंति' वर्षिष्यन्ति, 'जेणं ति येन वर्षेण प्रागुक्ता मेघाः पट्टणाश्रमगतं 'जणवयंति| जनपद-मनुष्यलोकं,चतुष्पदशब्देन महिण्यादयो गृह्यन्ते, 'गवेलग'त्ति गोशब्देन गावः एलका-उरभ्राः 'खहयर'त्ति खहच-14 रान्-पक्षिसङ्घातान् , 'गामारण्ण'त्ति ग्रामारण्यप्रचारनिरतान् त्रसप्राणान् बहुप्रकारान् द्वीन्द्रियादीन् 'रुख'त्ति वृक्षाः-चूता-17 | दयः गुच्छा-बुंताकीप्रभृतयः गुल्मा-नवमालिकादयः लता अशोकलतादयः बल्ल्यो-चालुझ्यादयः तृणानि-वीरणादीनि पर्वगा| इक्षुप्रमुखाः हरितानि-दूर्वादीनि औषध्यः-शाल्यादयः प्रवालाः-पल्लवादयः शाल्यादिवीजसूचयः, ते आदौ येषां ते तानि, आदिशब्दात् कदलीपमादिग्रहः, 'तणवणस्स'त्ति बादरखनस्पतिप्रभृतीनित्यर्थः, 'विद्धंसेहिंति' विध्वंसयिष्यन्तीति सम्बन्धः, पब्वय'त्ति पर्वतननात-उत्सवविस्तारणात् पर्वता:-क्रीडापर्वताः उज्जयन्तादयः गृणति-शब्दायन्ते जननिवासभूतहेतुत्वेनेति गिरयो। गोपालगिरिचित्रकूटप्रमुखाः 'डोंगरा' शिलोच्चयमात्ररूपाः 'उत्थल ति उत्-उन्नतानि धूलिस्थलानि उत्थलानि, 'भट्ठति।
भ्राष्ट्रा:-पांश्वादिवर्जितभूमयः, ततस्ते आदियेषां ते तान् , आदिशब्दात् प्रासादशिखरादिपरिग्रहः,'विरावेहिंति' विद्रावयिष्यन्ति |RI'सलिलबिलानि' भूमिनिझराः 'गर्ताः' प्रतीताः 'दुर्गाणि' खातिकाप्राकारादिदर्गमाणि विषमभूस्थितानि 'निण्णु'त्ति निम्नो
नतानि प्रतीतानि 'समाकत्ति समाकरिष्यति 'तत्तसम'त्ति तप्तेन-तापेन समा-तुल्या ज्योतिषा-वह्निना भूता-जाता या सा मातथा, रेणुः-वालुका 'चलणि'त्ति चरणप्रमाणश्चलनीति कर्दम उच्यते, 'दुन्निक'त्ति दुःखेन नितरां क्रमणं यस्यां सा दुनिष्क्रमाः |'अणाइज'त्ति अनादेये वचनप्रत्याजाते येषां ते अनादेयवाप्रत्याजाताः, प्रत्याजातं तु जन्म, 'कूडकवड'चि कूट-कूटनाणकं |
॥१०७॥
~227~