________________
आगम
(०५)
भाग-1 "भगवती'- अगसूत्र-५ (मूलं वृत्ति:) भाग-१
शतक [७], वर्ग, अंतर्-शतक , उद्देशक [१-१०], मूलं [२५९-३०८] + गाथा: पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्रा०५] अंगसूत्रा०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
सूत्रांक
श्रीभग
[२५९३०८]
अ
गाथा:
दीप अनुक्रम [३२७३८०]
'किं चयइत्ति (सू. २६३) किं ददातीत्यर्थः 'जीवियं बम(चय)इत्ति जीवितमिव ददात्यन्नं 'दुच्चय'ति दुस्त्यजं दानं ददाति, ७ शतके त्यागस्य दुष्करत्वाद, आह-'दुय'ति दुष्करं करोति, अथवा किं त्यजति, जीवितमिव जीवितं-कर्मणो दीर्घा स्थिति, 'दुचय'ति | UP उद्दशा | दुष्टं चयं-कर्मद्रव्यसञ्चयं, 'दुकरं ति दुष्करमपूर्वकरणतो ग्रन्थिभेदं 'दुलहंति दुर्लभम्-अनिवृत्तिकरणं लभते, 'बोहिंति बोधि-|| सम्यग्दर्शनं बुध्यते ,दानविशेषस्य बोधिकारणत्वं,यदाह-'अणुकम्पऽकामनिजरबालतवे दाणविणयविन्भंगे । संजोगविष्पओगे बसणूसवइडिसकारे ॥१।। केई तेणेव भवेण निव्वुया सम्बकम्मउम्मुक्का । केई तइयभवेणं, सिज्झिस्संति जिणसगासे ।।२।।" 'गइति
गतिः प्रज्ञायते-अभ्युपगम्यते 'निस्संगयाए'त्ति निःसङ्गतया कर्ममलापगमेन 'निरंग'ति नीरागतया मोहापगमेन 'गइपरि-10 Mणामेणं'ति गतिस्वभावतया अलाबुद्रव्यस्येव 'बंधण'त्ति बन्धनच्छेदनेन एरण्डफलस्येव 'नीरंधणयाए कर्मेन्धनविमोचनेन धूम-| | स्पेव, 'पुष्वप्पओगेण'त्ति सकर्मतायां गतिपरिणामवत्वेन चाणस्येवेति, 'निरुवहतं' वातायनुपहतं दर्भेस्समूलैः कुर्निमूलैर्द-IN भैरिति, 'भूइं भूईति भूयो भूयः 'अथाहंति इह मकारौ प्राकृतप्रभवौ अतः अस्ताचे अतः अतारे, अतः अपौरुषेये-अपुरुषप्रमाणे 'कलसिंबलि'ति कलायाख्यधान्यफलिका, सिंबलि-वृक्षविशेषः, 'एगतमन्तं गच्छत्ति एक इत्येवमन्तो-निश्चयो । | यत्रासौ एकान्त एक इत्यर्थः अतस्तं अन्त-भूभागं गच्छति, 'बीससाए नि विश्रसया-स्वभावेन निर्व्याघातेन कटाद्याच्छादनाभावात् ।। 'दुक्खी भंते'त्ति (सू. २६५) दुःखहेतुत्वाहुःख-कर्म तद्वान् जीवो दुःखी भदन्त ! दुःखेन कर्मणा स्पृष्टो-बद्धः 'नोअदुक्खी'चि नो-नैव अदुःखी-अकर्मा दुःखेन स्पृष्टः, सिद्धस्थापि तत्प्रसङ्गात् , एवं पञ्च दण्डका ज्ञेयाः, दुःखी दुःखेन स्पृष्टः | १ 'दुक्खी दुक्खं परियायइत्ति दुःखी-कर्मवान् दुःखं-कर्म पर्याददाति-सामस्त्येनोपादत्ते, निधत्तादिकं करोतीत्यर्थः२ उदी
~216~