________________
आगम
(०५)
भाग-1 "भगवती'- अगसूत्र-५ (मूलं वृत्ति:) भाग-१
शतक[७], वर्ग, अंतर्-शतक, उद्देशक [१-१०], मूलं [२५९-३०८] + गाथा: पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्रा०५] अंगसूत्रा०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
सूत्रांक [२५९३०८]
श्रीभग
लघुपचौ
उशा
गाथा:
दीप अनुक्रम [३२७३८०]
अथ सप्तमशतं व्याख्यायते-तत्र दशोद्देशकादिसञ्चगाथामाह-'आहार'त्ति(५३)आहारकानाहारकम्पक्तिरूपः१ विरतिः-10 प्रत्याख्यानार्थः२,'धावर'त्तिवनस्पतिवक्तव्यतार्थः३, 'जीव'त्ति संसारिजीवप्रज्ञापनार्थः४, पक्खि'त्ति खचरजीवयोनिवक्तव्यतार्थः ५,आयुष्कवक्तव्यतार्थः६, अणगार'त्ति अनगारवक्तव्यतार्थ:७,'छ उमथ'त्ति छद्मस्थमनुष्यवक्तव्यतार्थ:८, असंवुड'त्ति असंवृतानगारवक्तव्यतार्थः ९ 'अण्णउत्थि'त्ति कालोदायिप्रभृतिपरतीर्थिकवक्तव्यतार्थः१०॥ समयं ति(सू.२५९)परभवं गच्छन् | कस्मिन् समये अनाहारकः स्यादिति प्रश्नः, उत्तरन्तु जीवो यदा ऋजुगत्योत्पादस्थानं गच्छेन तदा परभवायुषः प्रथमसमये आहारकः | खात्,यदा विग्रहगत्या गच्छति तदा प्रथमसमये वक्रेणानाहारका स्थान, उत्पत्तिस्थानानवाप्तौ तदाहरणीयपुद्गलानामभावाद् ,अत आह-'पढमे समए सिय अणाहारएत्ति यदा तु एकेन वक्रेण द्वाभ्यां समयाभ्यामुत्पद्यते तदा प्रथमेऽनाहारको द्वितीये त्वाहारकः,यदा तु चक्रद्वयेन त्रिमिस्समयैरुत्पद्यते तदा प्रथमे द्वितीये त्वनाहारकः,यदा तु वक्रत्रयेण चतुर्भिम्समयैरुत्पद्यते तदाऽऽद्यसमयत्रये अनाहारका,चतुर्थे नियमादाहारक इतिकृत्वा'तइयसमए सियेत्याधुक्तं,वक्रत्रयमित्थं स्यात्-नाया बहिर्विदिक्ष्ववस्थितस्य यस्याधोलोका लोके उत्पादो नाब्याबहिरेव दिशि स्थान सोऽवश्यमेकेन समयेन विश्रेणितः समणि प्रतिपद्यते,द्वितीयेन नाडिं प्रविशति, तृतीयेनो लोकं गच्छेत् ,चतुर्थेन लोकनाडीतो निर्गत्योत्पत्तिस्थान उत्पद्यते, इह चाद्यसभयत्रये वक्रत्रयं ज्ञेयं,समश्रेण्यैव गमनात् ,अन्ये | त्वाहुः-वक्रचतुष्कमपि स्यात् , यदा हि विदिशो विदिश्येवोत्पद्यते, तत्र समयत्रयं प्राग्वत् , चतुर्थसमये तु नाड़ीतो निर्गत्य समश्रेणिं प्रतिपद्यते, पञ्चमेनोत्पत्तिस्थानं प्रामोति, तत्राद्यसमयचतुष्के वकचतुष्कं स्थाा तत्रानाहारक इति, इदं च सूत्रे न दर्शितं, प्रायेणेत्थमनुत्पत्तेरिति, 'एवं दंडओ'त्ति अमुना प्रकारेण चतुर्विशतिदण्डको वाच्यः, तत्र जीवपदे एकेन्द्रियपदेषु च पूर्वोक्त
अथ शतक । आरभ्यते शतक-७, उद्देशक : १ आरब्धः
~214